Zijn draadloze oordopjes gevaarlijk voor je hersenen? Experts geven antwoord

Angst voor straling zorgt voor een onverwachte comeback van bedrade koptelefoons. Op sociale media groeit de overtuiging dat een kabel niet alleen ouderwets is, maar ook beter zou zijn voor je hersenen.

Maar zit daar eigenlijk iets van waarheid in? Men’s Health sprak met neurowetenschapper en oprichter van The Rewiring Lens Liadan Maire Gunter en onderzoeker mentale gezondheid en wellbeingcoach Dr. Henry Aughterson.

Waar komt de angst vandaan dat draadloze koptelefoons gevaarlijk zouden zijn?

Gunter: ‘De bezorgdheid draait vooral om radiofrequente elektromagnetische straling, afkomstig van telefoons, wifi en Bluetooth. Omdat oordopjes direct in of vlak bij het oor zitten, denken mensen dat de hersenen daardoor extra worden blootgesteld. Maar het gaat hier om niet-ioniserende straling. Die heeft simpelweg niet genoeg energie om DNA of cellen direct te beschadigen.’

Dr Aughterson: ‘Er is al jaren zorg over mogelijke effecten zoals hersenkanker, hormonale verstoring of cognitieve problemen. Maar het is belangrijk om te begrijpen dat elektromagnetische velden overal voorkomen. Ze worden niet alleen door technologie uitgezonden, maar ontstaan ook door natuurlijke bronnen zoals het magnetisch veld van de aarde. We staan er dus continu aan bloot, in zeer lage hoeveelheden.’

Is deze straling gevaarlijk?

Gunter: ‘Binnen de categorie niet-ioniserende straling vallen ook wifi, Bluetooth, laptops, telefoons en zelfs huishoudelijke apparaten zoals haardrogers. Voor al deze bronnen geldt dat ze ruim binnen internationale veiligheidslimieten opereren. De energie is simpelweg te laag om biologische schade te veroorzaken.’

Dr Aughterson: ‘Wat we tot nu toe zien in onderzoek is dat Bluetooth- en mobiele signalen geen overtuigend bewijs leveren voor gezondheidsschade bij normale blootstelling. Organisaties zoals de World Health Organization en nationale gezondheidsdiensten hebben hier uitgebreid naar gekeken. Natuurlijk is ‘geen bewijs’ niet hetzelfde is als ‘absolute zekerheid’, maar na tientallen jaren onderzoek is er geen consistent patroon dat wijst op risico’s.’ 

Zijn draadloze oordopjes riskanter omdat ze dichter bij de hersenen zitten? 

Gunter: ‘Afstand is niet de enige factor. Belangrijker is het vermogen van de straling. Bluetooth-oordopjes werken op extreem lage energie, ver onder de limieten die internationaal als veilig worden beschouwd. Zelfs al zitten ze dichter bij het hoofd, de intensiteit is zo laag dat dit nauwelijks relevant is.’

Dr Aughterson: ‘Het klopt dat blootstelling afneemt met afstand, maar de uitgangswaarden van Bluetooth zijn al zeer laag. Ter vergelijking: een smartphone die je tegen je oor houdt of in je broekzak draagt, levert vaak een grotere totale blootstelling op dan oordopjes. En ook wifi-routers dragen bij aan die achtergrondblootstelling, zonder dat we het merken.’

Zijn er veiligheidslimieten?

Gunter: ‘Ja. De meeste landen volgen richtlijnen van de International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection. Die liggen rond de 2,0 watt per kilogram. Bluetooth-apparaten zitten daar doorgaans ver onder, vaak in de orde van 0,01 tot 0,1 watt per kilogram of zelfs lager.’

Wat doet langdurige blootstelling?

Gunter: ‘De huidige consensus is dat er bij normale blootstellingsniveaus geen aantoonbare gezondheidsrisico’s zijn. Grote bevolkingsstudies vinden geen overtuigend verband met kanker of neurologische aandoeningen. Tegelijkertijd loopt onderzoek gewoon door. Wetenschap sluit immers nooit volledig uit dat er nog iets te ontdekken valt. De praktische insteek blijft daarom vooral nuchter: ga bewust met technologie om, maar zonder onnodige angst.’

Dr Aughterson: ‘Belangrijk is dat deze straling simpelweg niet genoeg energie heeft om DNA direct te beschadigen. En als er sprake zou zijn van serieuze langetermijneffecten, zouden we dat inmiddels in grote datasets terugzien. Denk aan duidelijke stijgingen in ziektes of consistente patronen in studies. Die signalen ontbreken.’

Moeten we ons zorgen maken?

Dr Aughterson: ‘Op basis van het huidige bewijs: nee. Als Bluetooth- of mobiele EMV’s echt schadelijk waren op consumentenniveau, zouden we dat terugzien in grote bevolkingsstudies. Duidelijke signalen of patronen zijn er niet. De bezorgdheid is begrijpelijk, maar wetenschappelijk gezien niet goed onderbouwd.’

Dit artikel verscheen als eerst in Men's Health-magazine. Alle Men's Health-content als eerste lezen? Sluit een abonnement af.

Volg je Men's Health al op Google Discover? 
Mis nooit meer een artikel over training, voeding of gezondheid in Google Discover. Volg Men's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.