Ligt jouw rusthartslag rond de 70? Dit zegt het over je conditie én gezondheid

Ik draag tegenwoordig een smartwatch. Niet alleen om te zien hoe laat het is of hoeveel stappen ik die dag heb gezet, maar ook om mijn slaap, herstel en hartslag in de gaten te houden. Je kunt tegenwoordig bijna je hele lichaam vanaf je pols volgen.

Eén getal trok onlangs mijn aandacht: 43. Mijn rusthartslag. 43 bpm (beats per minute)? Adem ik wel? Leef ik überhaupt nog? Een rusthartslag van rond de 40 klinkt in eerste instantie behoorlijk laag. Toch kan zo'n waarde bij goed getrainde sporters en actieve mensen heel normaal zijn. Een efficiënt getraind hart hoeft in rust minder vaak te kloppen om voldoende bloed door je lichaam te pompen.

Maar daarmee kwam meteen de volgende vraag: als een lage rusthartslag vaak past bij een goede conditie, wat zegt een hogere rusthartslag dan over jou? Is 70 goed? Is 80 te hoog? En wanneer moet je je zorgen maken? Ik zocht het uit.

Wat is een rusthartslag?

Je rusthartslag is het aantal keer dat je hart per minuut klopt wanneer je ontspannen bent en niet aan het bewegen bent. Voor de meeste volwassenen ligt een normale rusthartslag tussen de 60 en 100 slagen per minuut.

Dat betekent alleen niet dat 100 bpm een ideale rusthartslag is. Het is de bovengrens van wat medisch gezien voor de meeste volwassenen nog binnen de normale range valt.

Bij een fitte man ligt de rusthartslag vaak lager. Regelmatige training, vooral conditietraining, kan ervoor zorgen dat het hart efficiënter bloed rondpompt. Daardoor zijn minder hartslagen nodig om het lichaam in rust van voldoende bloed en zuurstof te voorzien.

Een rusthartslag van 43: is dat goed?

In mijn geval was 43 bpm dus even schrikken. Maar voor iemand die regelmatig en intensief sport, hoeft zo'n lage waarde helemaal niet vreemd te zijn. Een sporter of zeer actief persoon kan een rusthartslag van rond de 40 bpm hebben. Dat komt doordat het hart efficiënter kan werken.

Toch is het belangrijk om niet te denken: hoe lager, hoe fitter. Een rusthartslag van 40 betekent niet automatisch dat je een topsportconditie hebt. Je hartslag wordt namelijk door veel meer bepaald dan alleen je trainingsniveau.

Maar staar je niet blind op één getal. 'Je hartslag is slechts een onderdeel van het grotere plaatje,' zegt cardioloog Patrick Ellinor, directeur van de Cardiac Arrhythmia Service van Massachusetts General Hospital. Er bestaat volgens hem een brede range van wat normaal is. 

En dat is precies waarom vooral de trend interessant is. Zit je normaal rond de 60 bpm en schiet je rusthartslag ineens meerdere dagen richting de 80? Dan vertelt die verandering waarschijnlijk meer dan één losse meting.

Wat zegt een rusthartslag van 50 over jou?

Een rusthartslag van rond de 50 bpm is relatief laag, maar komt regelmatig voor bij sportieve mensen. Zeker als je veel aan duursport doet, krachttraining combineert met conditietraining of simpelweg veel beweegt, kan dit normaal zijn.

Heb je zo'n waarde en voel je je goed? Dan is er meestal geen reden om direct te schrikken. Gebruik je medicijnen die je hartslag verlagen, of heb je klachten zoals duizeligheid, flauwvallen of extreme vermoeidheid? Dan ligt het verhaal anders en is het verstandig dit met je huisarts te bespreken.

En wat als je rusthartslag rond de 60 ligt?

Een rusthartslag van ongeveer 60 bpm is voor veel volwassenen een prima waarde. Maar ook hier geldt: kijk vooral naar jouw persoonlijke uitgangspunt.

Stel dat je normaal gesproken rond de 60 bpm zit. Dan is het veel interessanter als je rusthartslag opeens dagenlang naar 75 of 80 bpm stijgt dan wanneer je een keer 65 bpm meet. Je lichaam is namelijk voortdurend in beweging, ook als jij stilzit. Stress, slaap, alcohol, cafeïne, ziekte en je trainingsbelasting kunnen je hartslag allemaal beïnvloeden.

Rusthartslag van 70 of 80: moet je je zorgen maken?

Nee, niet automatisch. Een rusthartslag van 70 of 80 bpm valt nog steeds binnen de normale range voor volwassenen. Maar een hogere rusthartslag kan wel iets zeggen over je conditie en leefstijl. De American Heart Association schrijft dat een hogere rusthartslag samenhangt met onder meer een lagere fysieke fitheid, een hogere bloeddruk en een hoger lichaamsgewicht. Dat is een verband en geen bewijs dat een hogere hartslag deze problemen veroorzaakt.

Ook tijdelijke factoren kunnen je hartslag flink beïnvloeden. Een slechte nacht? Je hartslag kan hoger zijn. Veel stress? Idem. Alcohol gedronken? Ook dat kan je hartslag verhogen. Hetzelfde geldt voor cafeïne en uitdroging. Daarom moet je niet meteen conclusies trekken uit één ochtend waarop je smartwatch een hoger getal laat zien.

Een rusthartslag van 90: relatief hoog

Een rusthartslag van 90 bpm valt nog binnen de normale medische range, maar is wel relatief hoog. Zeker wanneer je normaal rond de 60 of 70 zit en ineens meerdere dagen richting de 90 gaat, is dat een interessante verandering.

Misschien heb je slecht geslapen. Misschien ben je gestrest, heb je alcohol gedronken of ben je nog niet volledig hersteld van een zware training. Maar als je rusthartslag zonder duidelijke reden langdurig hoger blijft dan normaal voor jou, is het verstandig om dit te bespreken met je huisarts.

En boven de 100?

Een rusthartslag boven de 100 bpm wordt tachycardie genoemd. Dat betekent niet automatisch dat er iets ernstigs aan de hand is: stress, inspanning, koorts of andere tijdelijke factoren kunnen je hartslag verhogen.

Maar zit je regelmatig boven de 100 terwijl je echt in rust bent, zonder duidelijke aanleiding? Dan is het verstandig om medisch advies te vragen. Zeker wanneer een hoge hartslag gepaard gaat met klachten zoals pijn op de borst, benauwdheid, duizeligheid of flauwvallen, moet je daar niet zomaar overheen stappen.

Dus: wat zegt jouw rusthartslag over jou?

Een rusthartslag tussen de 60 en 100 bpm valt voor de meeste volwassenen binnen de normale range. Een fitte sporter kan daar flink onder zitten, soms rond de 40 bpm.

Je rusthartslag is vooral interessant als persoonlijke graadmeter. Kijk naar je eigen gemiddelde, let op veranderingen en combineer het getal met hoe je slaapt, traint en je voelt.

Hoe zit het met de trainingshartslag?

Je rusthartslag vertelt iets over je hart wanneer je niets doet, maar tijdens het sporten loopt je hartslag natuurlijk flink op. Hoe hoog die mag worden, hangt onder meer af van je leeftijd. Onderstaande tabel van de American Heart Association laat zien welke hartslagzone je tijdens het sporten kunt aanhouden en wat je geschatte maximale hartslag is.

Volg je Men's Health al op Google Discover?
Mis nooit meer een artikel over training, voeding of gezondheid in Google Discover. Volg Men's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.