Wat is belangrijker: slapen of sporten?
© Getty Images
Een klassiek dilemma. Je hebt slecht of te kort geslapen en ligt te malen: ga je tóch trainen, of gun je jezelf extra slaap en sla je je workout over? Wij vertellen je wat voorrang moet krijgen. En waarom.
Onderzoekers bogen zich onlangs precies over die vraag in een studie die verscheen in Communications Medicine. Hun unanieme advies: kies voor slaap.
Slapen versus sporten: wat weegt zwaarder voor je gezondheid?
De onderzoekers verzamelden gedurende zo’n 3,5 jaar gegevens van bijna 71.000 gebruikers van twee gezondheidsapparaten. Het ene was een slaapsensor onder het matras, het andere een activity tracker om de pols.
Daaruit bleek dat mensen die goed sliepen – de aanbevolen zeven tot negen uur per nacht – de dag erna vaker fysiek actief waren. Meer slaap betekende dus niet dat beweging uit hun dag verdween. Integendeel: voldoende slaap lijkt juist ruimte te maken voor meer beweging.
Bij mensen die te weinig sliepen was het tegenovergestelde te zien. Wie laat naar bed ging en in totaal onvoldoende slaap kreeg, zette de volgende dag beduidend minder stappen. En niet een beetje minder: goede slapers kwamen gemiddeld uit op zo’n 8.000 stappen per dag, terwijl slechte slapers rond de 5.000 bleven steken.
‘Het is echt lastig om zowel goed te slapen als voldoende te bewegen, zeker met alle eisen van het dagelijks leven’, zegt Josh Fitton, hoofdauteur van de studie en onderzoeker slaapgezondheid aan Flinders University.
Moet je toch kiezen, dan is slapen de betere optie. De onderzoekers zagen namelijk dat het aantal stappen dat iemand zette nauwelijks invloed had op hoe goed hij de volgende nacht sliep. Maar andersom gold dat wel: wie goed sliep, bewoog de dag erna meer.
‘Onze bevindingen ondersteunen het idee dat kwalitatief goede slaap binnen de aanbevolen zeven tot negen uur per nacht je capaciteit voor lichamelijke activiteit vergroot’, aldus Fitton.
Wel een kanttekening: in de studie werd fysieke activiteit alleen gemeten aan de hand van het aantal stappen. Het is dus onduidelijk hoe de relatie tussen slaap en sport eruitziet als mensen andere vormen van training deden. Het kan zijn dat deelnemers bijvoorbeeld krachttraining of pilates deden, maar simpelweg minder stappen maakten. Toch wijzen de resultaten erop dat goede slaap de deur openzet naar meer beweging.
Waarom artsen zeggen: kies liever voor slaap dan voor sport
Toen Men’s Health artsen sprak die niet bij het onderzoek betrokken waren, waren zij het erover eens dat het logisch is om slaap prioriteit te geven – om meerdere redenen.
Zowel slaap als beweging beïnvloeden je immuunsysteem, humeur, stofwisseling en gewicht. Maar volgens Beth Malow, MD, hoofd van de Vanderbilt Sleep Division, heeft slaap daarin een grotere impact.
‘Als je te weinig slaapt, probeer je een boot met een gat erin leeg te hozen’, zegt W. Christopher Winter, MD, neuroloog en slaaparts bij Charlottesville Neurology and Sleep Medicine en host van de podcast Sleep Unplugged. ‘Je boekt eigenlijk geen echte gezondheidswinst.’ Heb je bijvoorbeeld maar 5,5 uur geslapen en moet je kiezen tussen sporten of doorslapen, dan raadt Winter aan weer in bed te kruipen, omdat ‘slaaptekort je sneller schaadt’.
‘Als we ons uitgerust, gemotiveerd en energiek voelen na een goede nacht slaap, lijkt ons vermogen om actief te zijn duidelijk groter’, voegt Fitton toe.
Sport blijft belangrijk – maar na slaap
Ook als het verstandig was om die ochtend op de snoozeknop te drukken in plaats van te trainen, kun je later op de dag nog beweging inbouwen. Dat hoeft geen uur in de sportschool te zijn. Zelfs een training van 15 minuten telt, benadrukt Winter. Ook micro-workouts leveren wat op, net als de trap nemen of tussen telefoongesprekken door wat core-oefeningen doen.
‘We moeten over beweging gaan denken zoals over tandenpoetsen’, zegt hij. ‘Als je tijd hebt om je tanden te poetsen, heb je waarschijnlijk ook tijd om te bewegen.’
Soms is kiezen voor slaap boven een workout de juiste beslissing. Maar als je altijd blijft snoozen en nooit meer in de gym staat, is het tijd om je planning opnieuw onder de loep te nemen – zodat je van beide profiteert.
Dit artikel is een vertaling van Men's Health US.