Drie gouden medailles bij paraskiën – zo blijft de parasport eerlijk

Waarom worden er bij paraskiën meerdere gouden medailles uitgereikt? Ontdek hoe classificering, handicapsklassen en tijdfactoren zorgen voor eerlijke competitie bij de Paralympische Winterspelen 2026.

Dinsdag won Jeroen Kampschreur de gouden medaille bij de supercombinatie van het para-alpineskiën. Of nou ja, één van de gouden medailles. Er werden er namelijk drie uitgereikt. Dat heeft allemaal te maken met een belangrijk onderdeel van de parasport: classificatie. Hoe dat werkt en waarom dat zo belangrijk is? We zoeken het voor je uit.

Waarom is classificatie in parasport zo belangrijk?

Bijna geen enkele beperking is precies hetzelfde. Om te zorgen dat talent, trainingsinspanning, fitness en vorm het verschil maken, gebruik je classificatie. Dit betekent dat je verschillende parasporters verdeelt over een aantal categorieën en ze een voor of nadeel geeft, op basis van hun beperking. Je trekt het speelveld gelijk, zodat iedereen kans maakt om te winnen en niet alleen degene die toevallig net de minst grote beperking heeft.

Waarom worden er meerdere gouden medailles uitgereikt?

Soms zijn verschillen in beperkingen te groot om de deelnemers eerlijk tegenover elkaar te laten strijden om medailles. Parasporters worden eerst opgedeeld in categorieën met mensen die een vergelijkbare beperking hebben. Laten we het alpineskiën als voorbeeld nemen. We zijn sinds die medailles van Kampschreur en De Langen allemaal een beetje paraski-fan geworden, nietwaar? Binnen het alpineskiën worden deelnemers verdeeld onder deze categorieën:

• Deelnemers met een visuele beperking
• Zitskiërs
• Staande skiërs

Elke van deze categorieën kun je zien als een wedstrijd op zich en elke categorie heeft dan ook zijn eigen winnaar en er worden in totaal negen verschillende medailles uitgereikt. Binnen de categorieën krijg je nog een extra handicapsklasse toebedeeld. AS1 tot 4 voor visuele beperkingen, LW1-9 voor staande skiërs en LW10-12 voor zitskiërs. Binnen de handicapsklassen geldt: hoe lager het getal hoe groter de beperking. Oftewel: iemand die in AS1 is volledig blind. Jeroen Kampschreur valt in handicapsklasse LW12.

Hoe trek je verschillen binnen handicapsklassen recht?

Als je aan de voorkant een 100% gelijkwaardige strijd wil creëren waarbij je beperking geen rol speelt, moet je ook binnen categorieën en handicapsklassen nog iets doen. Iemand met LW10 kan door zijn of haar beperkingen misschien niet dezelfde prestatie leveren als iemand met LW12. Daar komt de tijdsfactor om de hoek kijken.

Bij alle tijdsporten, dus ook bij het para-alpineskiën, worden tijdsfactoren gebruikt om de strijd nog eerlijker te maken. Je tijdsfactor corrigeert de stopwatch-tijd met een bepaald percentage. Deze wordt door de sportbonden bepaald aan de hand van gemiddelde prestaties van sporters in de verschillende klassen. Hoe groter je beperking, hoe kleiner de correctie en vice versa.

Op televisie zie je niet de 'echte' tijd, maar de gecorrigeerde tijd. Zo kun je makkelijker zien wie er voor of achter ligt en wie er uiteindelijk wint zonder je rekenmachine erbij te pakken.

Wie bepaalt onder welke categorie en handicapsklasse je valt?

Dit gebeurt altijd in samenwerking met het nationale en internationale paralympische comité (IPC) en de sportbonden. Meestal bestaat de classificering uit de volgende stappen:

1. Indienen medische gegevens
   Komt deze sporter in aanmerking voor parasport volgens algemene classificatieregels van het IPC?
2. Medische en functionele test
   Medische gegevens, spierfunctionaliteit en sport-specifieke tests worden door artsen en bewegingsspecialisten gecheckt en afgenomen.
3. Observatie in training of competitie
   Om te zien op welke manier zijn of haar beperking invloed heeft op de sportprestaties.
4. Toekenning van de officiële classificering
   De officieel door IPC en de sportbond vastgestelde categorie en handicapsklasse worden hier bepaald. Wanneer de sporter het hier niet mee eens is, kan hij of zij opnieuw gekeurd worden.

Volg Men's Health ook op Facebook en Instagram.