Waarom je ’s nachts steeds moet plassen en wat je eraan doet
© Getty Images
Midden in de nacht verstrooid wakker worden omdat je nodig moet plassen. Je bent niet de enige die dat ervaart. Het is behoorlijk irritant, maar vaak is er wel iets aan te doen. Wij leggen je uit hoe het komt dat je ’s nachts naar het toilet moet, wie er vooral last van heeft en hoe je het kunt verminderen.
Waarom gebeurt het?
Nocturia is de medische naam voor het ’s nachts moeten plassen. Er zijn enkele oorzaken die hiervoor zorgen, waaronder de verstoorde productie van het antidiuretisch hormoon (ADH): normaal maakt je lichaam ’s nachts minder urine, maar die afname kan verzwakken naarmate je ouder wordt. Verhoogde urineproductie in de nacht is de oorzaak van een volle blaas. Je blaas is niet per se kleiner, maar het volume is veel groter.
Verder toonde een studie aan dat leeftijd, mannelijk geslacht, hoge bloeddruk, slaapapneu en natriumuitscheiding (als maat voor zoutinname) samenhangen met vaker ’s nachts plassen. Ook spelen medische aandoeningen zoals overgewicht, diabetes, verhoogde bloeddruk en zelfs gedrags- of slaapstoornissen een rol.
Bij wie komt het vaker voor?
De kans op het ontstaan van nocturia stijgt sterk met de leeftijd:
Leeftijd | Incidentie in procenten |
|---|---|
< 40 jaar | 0,4 |
40-59 jaar | 2,8 |
≥ 60 jaar | 11,5 |
Uit de EpiLUTS‑studie, met 30.000 deelnemers van 40 jaar en ouder, bleek dat ongeveer 28 procent van de mannen en 34 procent van de vrouwen minstens twee keer per nacht moest plassen. Ook je leefstijl telt mee: wie veel zit, ’s avonds veel drinkt of slecht slaapt loopt een groter risico.
Is het normaal?
Het hangt ervan af wat je onder “normaal” verstaat. Eén keer per nacht wakker worden om te plassen gebeurt bij velen. Volgens richtlijnen wordt het echter pas als storend gezien als je twee of meer keer per nacht uit bed moet om je behoefte te doen. Hoewel het vaker voorkomt bij ouderen, betekent niet dat je je er zomaar bij neer moet leggen. Omdat het je slaapkwaliteit flink kan aantasten, heeft het ook indirect effect op energie, humeur en gezondheid.
Wat kun je eraan doen?
Hier zijn een aantal praktische tips:
- Beperk vochtinname voor het slapengaan: probeer bijvoorbeeld na een bepaald tijdstip geen grote hoeveelheden meer te drinken.
- Let op koffie, alcohol en zoutinname: kunnen bijdragen aan grotere urineproductie of nachtelijke vochtophoping.
- Verbeter je slaapomgeving en slaaproutine: slaapstoornissen zoals slaapapneu kunnen invloed hebben op nocturia.
- Beweeg voldoende en let op je gewicht: overgewicht is een risicofactor.
- Praat met een arts als: het meer dan twee keer per nacht gebeurt, het plots verergert, je vocht vasthoudt of andere symptomen hebt (zoals pijn, sterk verhoogde dorst).
- Houd een plas‑ en slaapdagboek bij: noteer wanneer je drinkt, hoeveel je drinkt, hoe vaak je ’s nachts moet plassen. Zo krijg je inzicht en kan een arts beter helpen.
Meer van Men's Health? Volg ons ook op Facebook en Instagram.