Waarom je hersenen prima functioneren op een lege maag
© Getty Images
Misschien denk je dat het skippen van je ontbijt je concentratie verpest. Maar goed nieuws: dat klopt dus eigenlijk niet. Een meta-analyse in de Psychological Bulletin laat zien dat kortdurend vasten (zoals intermittent fasting) je mentale helderheid niet ondermijnt.
“Het idee dat vasten je cognitieve prestaties saboteert, komt vooral omdat je honger hebt: moe, afgeleid, prikkelbaar”, zegt David Moreau, universitair docent psychologie aan de University of Auckland. “Maar dat betekent niet dat je brein minder goed presteert. In eerdere studies leek dat zo, maar als je alle cijfers bij elkaar pakt, verdwijnt dat effect grotendeels.”
Dat klinkt natuurlijk als goed nieuws als je met intermittent fasting wil experimenteren, maar let op: niet elk type vasten is hetzelfde. Er zit een groot verschil tussen kort vasten en langere periodes zonder eten. Lees verder om te ontdekken wat de wetenschap precies zegt.
Wat werkt beter voor je brein: kort of lang vasten?
De onderzoekers bestudeerden maar liefst 71 onderzoeken, waaraan bijna 3.500 mensen deelnamen. Sommigen vastten, anderen hadden net gegeten. Ze keken naar geheugen, beslissingen nemen, reactietijd en nauwkeurigheid.
Wat bleek? Bij vasten van ongeveer twaalf uur (de mediane duur) bleek dat hun denkvermogen gewoon hetzelfde bleef. “Je brein is slim genoeg om zichzelf van brandstof te voorzien, zelfs zonder direct voedsel”, zegt Moreau. Maar bij langere periodes zonder eten (meer dan twaalf uur) zagen de onderzoekers wel lichte dalingen in mentale scherpte.
Waarom je je lichaam wat tijd moet gunnen
Als je net begint met intermittent fasting, kan het zijn dat je lichaam moet wennen. Albert Matheny, diëtist en mede-oprichter van SoHo Strength Lab, legt uit: “Voor mensen die nooit vasten, kan het je afleiden als je honger hebt. Je bent gewend om op vaste tijden te eten, dus je brein moet nog even wennen aan die nieuwe regel.”
Ook spelen persoonlijke gezondheid en leeftijd mee. Mensen met metabole klachten (zoals diabetes) of jongeren zouden gevoeliger kunnen sneller merken dat vasten invloed heeft.
Hoe vasten je brein energie geeft
Ja, je brein switcht even van brandstof. Normaal haalt je brein energie uit glucose, opgeslagen als glycogeen. Maar als die voorraad op is, schakelt je lichaam over op vet en maakt het ketonlichamen aan. En je brein kan die ketonen prima gebruiken als backup-brandstof.
Neurologen merken op dat je brein vóór andere organen wordt gevoed als er weinig binnenkomt. Dat zit zo in ons systeem, zodat je alert blijft tijdens periodes van schaarste.
Wat betekent dit voor jou?
Dus: als je een intermittent fasting-routine (bijv. 16:8, 12 uur zonder eten) aanhoudt, hoef je je waarschijnlijk geen zorgen te maken dat je cognitieve functies achteruitgaan. Je geheugen, concentratie en besluitvorming blijven stabiel.
Maar wees voorzichtig als je een langere vast aanhoudt, jong bent of kampt met bepaalde gezondheidsproblemen. En als je net begint: laat je lichaam rustig wennen.
Dit artikel is een vertaling van Men’s Health Australië.