Minder testosteron na je veertigste? Geef je leeftijd niet meteen de schuld
© Getty Images

Vanaf je dertigste zou het bergafwaarts gaan met je testosteron, lees je geregeld. Toch verloopt die daling niet bij iedere man hetzelfde. Ook je gewicht en gezondheid spelen mee. Wat laten onderzoeken hierover zien?
Je bent vaker moe en hebt minder zin in seks dan vroeger. Al snel valt het woord testosteron, gevolgd door de verklaring dat je nu eenmaal ouder wordt. Toch verschillen testosteronwaarden behoorlijk tussen mannen van dezelfde leeftijd. Je leeftijd is dus niet genoeg om zulke klachten te verklaren.
Wat doet leeftijd met je testosteron?
Een grote analyse uit 2023 combineerde individuele gegevens van ruim 21.000 mannen. Tot ongeveer 70 jaar vonden de onderzoekers nauwelijks verschil in totaal testosteron dat samenhing met leeftijd. Boven de 70 hadden oudere mannen gemiddeld wel lagere waarden.
De onderzoekers vergeleken hierbij mannen van verschillende leeftijden. Ze volgden niet dezelfde mannen tientallen jaren. Je kunt hieruit dus niet concluderen dat jouw testosteron tot je zeventigste gelijk blijft. Ook de vraag of mannen tegenwoordig minder testosteron hebben dan vroeger is een andere dan wat er met jouw waarden gebeurt als je ouder wordt.
Totaal testosteron vertelt niet alles
Een onderzoek met gegevens uit de UK Biobank volgde mannen wel door de tijd. Bij 7.812 mannen van aanvankelijk 40 tot 69 jaar bleef het gemiddelde totale testosteron over ongeveer vier jaar vrijwel gelijk. Het berekende vrije testosteron daalde in die periode wel, terwijl het bindingseiwit SHBG toenam.
Het grootste deel van je testosteron zit in het bloed vast aan eiwitten. Een klein deel is vrij. Verandert de hoeveelheid bindingseiwit, dan kunnen het totale en vrije testosteron zich verschillend ontwikkelen. Een stabiel totaal testosteron betekent dus niet automatisch dat ook het vrije testosteron gelijk blijft.
Bovendien vonden andere langlopende onderzoeken wel een daling bij gezonde mannen, ook na rekening te houden met andere factoren. Ook bij gezonde mannen kan testosteron dus afnemen met de jaren.
Je gewicht speelt ook mee
In de grote analyse hing een hogere BMI samen met een lager totaal testosteron. Ook in het UK Biobank-onderzoek ging gewichtstoename samen met dalende totale waarden. Niet iedere man met overgewicht heeft een testosterontekort. Bij een lage uitslag moet een arts ook naar andere mogelijke oorzaken kijken. Overgewicht kan bovendien invloed hebben op het bindingseiwit SHBG, waardoor het totale testosteron lager uitvalt zonder dat het vrije testosteron even sterk daalt.
Bij mannen met obesitas kan gewichtsverlies helpen om de testosteronwaarden te verhogen. Daarover lees je meer in ons artikel over afvallen en een laag testosteron. Dat betekent niet dat afvallen voor iedere man met lage waarden de oplossing is.
Wanneer laat je het onderzoeken?
Aanhoudend minder zin in seks of minder spontane erecties kunnen aanleiding zijn om je huisarts te spreken. Vermoeidheid kan ook voorkomen bij een testosterontekort, maar heeft veel mogelijke oorzaken.
Volgens de Endocrine Society vraagt de diagnose om passende klachten én vaker voorkomende lage bloedwaarden. Een lage uitslag wordt daarom gecontroleerd met een nieuwe meting in de ochtend, nuchter. Eén bloedtest is niet genoeg om een testosterontekort vast te stellen. Heb je aanhoudende klachten? Bespreek ze met je huisarts, ook als je denkt dat ze bij je leeftijd horen.
Volg je Men's Health al op Google Discover?
Mis nooit meer een artikel over training, voeding of gezondheid in Google Discover. Volg Men's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.














