Stress maakt je dik: wat doe je ertegen?

Te veel stress heeft invloed op hoe gezond je leeft. Hoe haal je zoveel mogelijk stressfactoren weg?  

Te veel stress, of zelfs chronische stress, maakt je ongezond. Het beperkt je beweging, maakt je training zwaarder en laat je ongezonder eten. En zo maakt of houdt het je dik. Het liefst zouden we alle stress elimineren, maar zo werkt het leven niet. Wat werkt wel tegen stress?

Hoe vermijd je stress?

Stress is niet altijd slecht. Soms zelfs nodig. Een beetje druk om te presteren op je werk. Training is stress en daar groeien je spieren van. Je lichaam is in staat zichzelf te genezen door stressreacties. Het gaat dus niet altijd om wegnemen, maar juist hoe je omgaat met stress.

Simpel gezegd heeft stress twee factoren: De stressor – hetgeen waarvan je stress krijgt – en de reactie op de stressor. Nu kun je het aantal stressoren beperken, zeker als je veel onnodige stressoren in je leven hebt. Vervelende mensen, een verschrikkelijke baan of veel te veel training en te weinig herstel.

Stress beperken gaat vooral om plannen. Want, zeggen onderzoekers Koolhaas en collega's, ‘De wijze waarop iemand kan anticiperen op een bepaalde stressor en deze vervolgens kan beheersen, bepaalt in grote mate de resulterende stressreactie: hoe snel en efficiënt deze wordt geactiveerd om aanpassing te bevorderen, en hoe snel deze weer wordt uitgeschakeld zodra het evenwicht is hersteld.’

Als jij steeds weer ‘verrast’ wordt door je belastingaangifte, regelmatige taken als boodschappen doen en deadlines op je werk, dan plan je niet goed. Hoe voorspelbaarder de stressfactor is, hoe makkelijker je ermee om kan gaan. Maar, daar zit de cru. Het gaat niet om de aanwezigheid of afwezigheid van stress, maar hoe we ermee omgaan.

Hoe ga je om met stress?

Een stressor resulteert meestal in een stressreactie. Dit kan verschillend zijn per situatie. Denk aan uitstelgedrag wanneer je een moeilijke opdracht moet afmaken, of aan ongezond eten wanneer je een opgekropte emotie niet uitspreekt.

Sommige van deze coping-mechanismes leerde je al aan sinds je een kind was. En soms zijn ze dus niet goed voor je. Mijn eigen coping is ook eten. Hoe meer stress ik heb, hoe meer ik eet. En hoe meer ik dus aankom. Moet ik de stress beperken, mijn toegang tot eten? Hoe kom je hiervan af?

1.     Herken patronen

Ten eerste wil je het patroon herkennen. Hoe reageer jij op stress? Dit vereist een neutrale, eerlijke kijk op je leven en keuzes. Soms is het heel duidelijk, soms subtiel en onschuldig. Maar hoe gedraag jij je als je plotseling meer stress hebt dan normaal?

2.     Breng ze tot leven

Opschrijven, analyseren, met jezelf bespreken. Wat je ook doet, zie jouw patronen niet als ‘normaal’ of ‘zo ben ik nou eenmaal’. Maak ze concreet, maak ze echt. Pas als jij volledig in kaart brengt wat jouw patronen zijn, kun je beoordelen of ze je helpen of niet. (Want ja, ook goede patronen bestaan.)

3.     Train je brein en lijf

Beschouw ze als spieren die je kunt trainen. Houd je het huidige patroon – zoals binge-eating – in stand? Of ga je aan de slag met een nieuwe stressreactie aanleren. Dit kost ontzettend veel werk, misschien zelfs professionele hulp. Maar je kunt je stressreactie veranderen, door in eerste instantie je ingebouwde reactie te herkennen, dan voor te zijn, en dan een andere keuze te maken.

4.     Ga buiten je comfortzone

Soms leidt dit tot methodes die misschien niet helemaal bij jou passen. Mediteren bijvoorbeeld, veel te zweverig natuurlijk. In een dagboek schrijven? Je bent toch geen wijf? In therapie gaan? Ga anders direct naar het gesticht. Mocht je zo denken, waarschijnlijk schuilt daar een reden van je ongezonde stressreacties.

Accepteer of verander

Accepteer wat je niet kunt veranderen, verander wat je niet kunt accepteren. Deze uitspraak past perfect bij stressoren en omgaan met stressoren. Onnodige stressoren wil je vermijden. Het liefst uit je leven schrappen, als dat kan.

Maar stressoren zullen er altijd zijn. Het hoort bij het leven. Ze in kaart brengen, je erop voorbereiden en je reactie op onverwachte stress trainen. Dat zijn de beste dingen die je kunt doen.

Want als je altijd maar gefocust bent op stress zo veel mogelijk beperken… dan kun je maar beter goede coping-mechanismes hebben. Want wanneer stress komt, zal het je tackelen. Dwars door je heen lopen als Denzel Dumfries op een WK. Verlaag je stress niet alleen, verhoog je veerkracht.

Volg je Men's Health al op Google Discover? 

Mis nooit meer een artikel over training, voeding of gezondheid in Google Discover. Volg Men's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.