Meer power, minder oefeningen

3 trainingen, 5 oefeningen: bouw je kracht en spiermassa met 'Starting Strength'

Praat mee!
Online coördinator
Zijn hart gaat sneller kloppen van Hyrox en voetbal. Zelf speelt hij op amateurniveau.

Getty Images

Getty Images

Vergeet ingewikkelde trainingsschema’s en eindeloze isolatieoefeningen. Met het ouderwetse Starting Strength-programma train je drie keer per week met een halter. Je doel: bij iedere training een beetje sterker worden.

Als het gaat om pure kracht, heeft de Amerikaanse krachtcoach Mark Rippetoe een stevige reputatie opgebouwd. Zijn trainingsmethode Starting Strength is dan ook al jaren populair onder liefhebbers van krachttraining.

Terwijl trainingsschema’s op sociale media steeds ingewikkelder lijken te worden, kiest Rippetoe juist voor eenvoud. Je hebt een halterstang nodig, een handvol grote compoundoefeningen en drie trainingen per week. Bij iedere training probeer je iets meer gewicht te tillen dan de vorige keer. Dat is het idee. Geen ingewikkelde periodisering, geen eindeloze reeks aanvullende oefeningen en geen urenlang verblijf in de sportschool. Gewoon consistent trainen en sterker worden.

Wat is Starting Strength?

Starting Strength is een trainingsprogramma dat is ontwikkeld door krachtcoach en auteur Mark Rippetoe. Het is bedoeld voor beginnende krachtsporters die zo efficiënt mogelijk sterker willen worden.

Het schema draait om een paar grote compoundoefeningen, waarbij je meerdere spiergroepen tegelijk traint. Je doet drie full-bodytrainingen per week, met minimaal één rustdag tussen de trainingen. In plaats van iedere spiergroep afzonderlijk met allerlei oefeningen aan te pakken, richt je je op vijf basisoefeningen: de squat, bench press, overhead press, deadlift en power clean. De belangrijkste factor is de manier waarop je progressie maakt. Dat gebeurt via lineaire progressie*.

Lineaire progressie: zodra je alle herhalingen met een goede techniek kunt uitvoeren, voeg je bij de volgende training gewicht toe aan de stang.

Voor beginners werkt dat vaak goed. Je lichaam kan zich in deze fase relatief snel aanpassen aan de trainingsprikkel, waardoor je regelmatig zwaarder kunt trainen.

Dat betekent niet dat je eindeloos gewicht kunt blijven toevoegen. Naarmate je sterker wordt, gaat progressie doorgaans langzamer en vraagt herstel meer aandacht. Maar zolang je per training vooruitgang boekt, kun je die relatief eenvoudige aanpak goed benutten.

Hoe werkt Starting Strength?

Het programma bestaat uit twee full-bodytrainingen: workout A en workout B. Die wissel je af, zodat je drie keer per week traint.

De meeste oefeningen doe je in drie sets van vijf herhalingen. Voor de deadlift begin je met één zware werkset van vijf herhalingen, na een aantal opwarmsets.

De squat komt tijdens iedere training terug. De bench press en overhead press wissel je af. In de beginfase doe je ook iedere training deadlifts. Naarmate het gewicht zwaarder wordt, kan de power clean een deel van het deadliftwerk vervangen.

Doordat je de belangrijkste oefeningen regelmatig herhaalt, krijg je veel gelegenheid om je techniek te verbeteren en geleidelijk meer gewicht te tillen. Je hoeft niet na iedere training een nieuwe oefening te bedenken: de basis blijft hetzelfde.

Getty Images© Getty Images

Het Starting Strength-trainingsschema

Train drie keer per week en houd minimaal één rustdag tussen je trainingen. Wissel workout A en workout B steeds af.

In de eerste week train je A/B/A. In de tweede week wordt dat B/A/B. Daarna begin je weer met A/B/A.

Onderstaand schema beschrijft de beginfase, waarin je nog geen power cleans doet.

Workout A

Oefening

Sets × herhalingen

Barbell back squat

3 × 5

Barbell bench press

3 × 5

Barbell deadlift

1 × 5

Hearst owned© Hearst owned

Workout B

Oefening

Sets × herhalingen

Barbell back squat

3 × 5

Barbell overhead press

3 × 5

Barbell deadlift

1 × 5

Getty Images© Getty Images

Wanneer voeg je power cleans toe?

In het begin doe je bij iedere training deadlifts. Maar naarmate het gewicht oploopt, kan het lastiger worden om daar drie keer per week goed van te herstellen.

Op dat moment introduceert het programma de power clean. Dit is een explosieve tilbeweging waarbij je de halterstang vanuit de vloer naar de voorkant van je schouders brengt.

De power clean vervangt de deadlift tijdens de afwisselende workout B. Zo voeg je een explosieve trekbeweging toe zonder bij iedere training dezelfde zware deadliftbelasting te gebruiken.

Je schema ziet er dan als volgt uit:

Workout A

  • Back squat: 3 × 5
  • Bench press: 3 × 5
  • Deadlift: 1 × 5

Workout B

  • Back squat: 3 × 5
  • Overhead press: 3 × 5
  • Power clean: 5 × 3

Blijf de trainingen afwisselen en train drie keer per week.

Let op: de power clean is een technisch uitdagende oefening. Laat je de beweging aanleren door een trainer voordat je er serieus gewicht aan hangt.

Zo maak je progressie met Starting Strength

De kracht van dit programma zit in de eenvoud. In plaats van iedere paar weken je trainingsgewichten te verhogen, probeer je bij iedere training een kleine stap vooruit te zetten. Dat doe je alleen als je de voorgeschreven herhalingen met een goede techniek kunt uitvoeren.

Stel dat je op maandag 60 kilo squat voor drie sets van vijf herhalingen. Dan kun je op woensdag 62,5 kilo proberen en op vrijdag 65 kilo. Dat zijn kleine stappen, maar na een paar weken kunnen ze flink oplopen.

Als uitgangspunt kun je denken aan de volgende verhogingen per training:

  • Squat en deadlift: ongeveer 2,5 tot 5 kilo.
  • Bench press en overhead press: ongeveer 1,25 tot 2,5 kilo.

Hoeveel je daadwerkelijk kunt toevoegen, hangt af van je huidige kracht, techniek en herstelvermogen. Je hoeft niet koste wat kost de grootste stap te zetten.

Lukt het niet om alle voorgeschreven herhalingen te halen? Gooi het schema dan niet meteen om. Herhaal hetzelfde gewicht, controleer je techniek en kijk kritisch naar je slaap en herstel. Misschien probeer je sneller vooruit te gaan dan je lichaam aankan.

Lukt het meerdere trainingen achter elkaar niet, dan kan het verstandig zijn het gewicht tijdelijk te verlagen en vanaf daar opnieuw op te bouwen.

Het doel is niet om jezelf iedere training volledig uit te putten. Je wilt zo lang mogelijk consistent vooruitgang boeken.

Kun je met Starting Strength ook spiermassa opbouwen?

Hoewel Starting Strength in de eerste plaats is ontworpen om je sterker te maken, kun je er ook spiermassa mee opbouwen.

Squats, presses en deadlifts spreken grote hoeveelheden spiermassa aan. Door het gewicht geleidelijk te verhogen, geef je je spieren een prikkel om zich aan te passen. Vooral als je net begint met krachttraining, kan dat een effectieve manier zijn om een stevige basis op te bouwen.

Toch heeft het programma ook beperkingen. Je doet relatief weinig sets en gebruikt een beperkt aantal oefeningen. Als je belangrijkste doel maximale spiergroei is, kun je op termijn baat hebben bij extra trainingsvolume en gerichte isolatieoefeningen.

Maar voor beginners die sterker willen worden, spiermassa willen opbouwen en vertrouwen willen krijgen met de halterstang, is die eenvoud juist een voordeel.

Voor wie is Starting Strength geschikt?

De naam doet vermoeden dat Starting Strength uitsluitend voor absolute beginners is. Dat is niet helemaal het geval. Het programma is bedoeld voor beginnende krachtsporters, en dat kan ook iemand zijn die al langer naar de sportschool gaat maar nog nooit een gestructureerd krachtprogramma heeft gevolgd.

Ook als je na een lange pauze weer begint met trainen, kan de aanpak interessant zijn. Zolang je nog regelmatig sterker kunt worden van de ene training op de andere, kun je profiteren van de lineaire progressie.

Voor gevorderde sporters werkt dat uiteindelijk minder goed. Op een gegeven moment kun je niet meer bij iedere training gewicht toevoegen. Dan heb je een andere aanpak nodig, met kleinere stappen en langere trainingscycli. Een programma als 5/3/1 is daar een voorbeeld van. Maar zolang je nog bij iedere training vooruitgang kunt boeken, is het de moeite waard om je schema niet ingewikkelder te maken dan nodig.

Bron: Men's Health UK