Slaapverlamming: dit gebeurt er met je lichaam als je niet kunt bewegen in bed
© Getty Images
Je wordt ’s nachts wakker en kunt alles om je heen zien of horen, maar je lichaam weigert te bewegen. Het lijkt alsof er een onzichtbare kracht op je borst drukt. Dit fenomeen heet slaapverlamming (sleep paralysis), en het is soms enger dan een nachtmerrie.
Wat is slaapverlamming?
Slaapverlamming treedt op tijdens de overgang tussen slapen en waken, meestal in de REM-slaap. Hoewel je hersenen al wakker zijn, blijven je spieren tijdelijk uitgeschakeld. Hierdoor kun je niet bewegen of praten, terwijl je je wel volledig bewust bent van je omgeving. Zo’n episode duurt vaak niet langer dan enkele seconden tot minuten, maar kan voelen als een eeuwigheid.
Waarom krijg je het?
De exacte oorzaak van slaapverlamming is nog niet helemaal duidelijk. Er zijn wel factoren die de kans vergroten:
- Slaaptekort of onregelmatig slaapritme, bijvoorbeeld door nachtdiensten of een jetlag.
- Stress en angststoornissen, die de slaapkwaliteit negatief beïnvloeden.
- Slapen op de rug, een bekende trigger bij veel mensen.
- Erfelijkheid kan ook een rol spelen: zo blijkt slaapverlamming vaker in families voor te komen.
Hallucinaties: meer dan alleen verlamming
Veel mensen ervaren hallucinaties tijdens een episode. Denk aan het gevoel dat er een ander persoon in de kamer aanwezig is, een druk op de borst of zelfs een 'uittreding' uit het eigen lichaam. Dat verklaart waarom slaapverlamming al eeuwenlang in volksverhalen opduikt als demonische bezoeken of nachtmerries.
Wat kun je eraan doen?
Het goede nieuws is dat slaapverlamming op zichzelf niet gevaarlijk is. Het kan wel voor angst zorgen en je slaapritme verstoren. Zelf kun je ook met bepaalde tips aan de slag gaan. Zo is het belangrijk dat je een regelmatig slaapschema aanhoudt: ga zoveel mogelijk op dezelfde tijd naar bed en streef naar nachten van zeven tot negen uur slaap.
Verder is het belangrijk om stress te beperken, bijvoorbeeld met meditatie, ontspanningstechnieken en ademhalingsoefeningen. Probeer minder vaak op je rug te slapen, want dit kan slaapverlamming triggeren. Wanneer je vaak of extreem heftige episodes hebt, is het verstandig om een arts of slaapdeskundige te raadplegen.
Conclusie
Ongeveer één op de vier mensen maakt minstens één keer in zijn leven slaapverlamming mee. Het kan doodeng voelen, maar meestal is het onschuldig. En met een gezonder slaappatroon is het vaak goed te voorkomen.
Meer van Men's Health? Volg ons ook op Facebook en Instagram.