Jongens vs meiden: wie roken er meer? Dit zijn de nieuwste cijfers

Deze maand staat in het teken van Stoptober, de jaarlijkse campagne die mensen helpt om de hele maand niet te roken. Aanleiding genoeg om opnieuw te kijken naar roken onder jongeren. Want terwijl het aantal volwassen rokers daalt, blijven er zorgen over nicotinegebruik onder jongeren.

Het nieuwe HBSC-rapport, dat op 21 september 2026 verscheen, laat zien dat vooral vapen inmiddels een belangrijk onderdeel is van dat verhaal.

Eén op de zes jongeren heeft ooit gerookt

Van de Nederlandse scholieren van 12 tot en met 16 jaar heeft 16,6 procent ooit een sigaret gerookt. 10 procent rookte in de maand voor het onderzoek en 2,9 procent rookt dagelijks. Het percentage jongeren dat rookt is daarmee veel lager dan twintig jaar geleden. Vergeleken met 2021 en 2023 is er echter geen duidelijke verdere daling.

Bij meisjes valt bovendien een andere ontwikkeling op. In 2025 rookte 12,1 procent van de meisjes in de afgelopen maand. In 2017 was dat nog 7 procent. Daarmee rookten meisjes in 2025 voor het eerst vaker dan jongens. Dat betekent niet dat jongeren massaal zijn gaan roken. Het HBSC-onderzoek laat juist zien dat het rookniveau onder jongeren op de lange termijn sterk is gedaald. De ontwikkeling van de afgelopen jaren is alleen minder gunstig dan de grote daling die eerder te zien was.

Vapen komt ernaast

Wie alleen naar sigaretten kijkt, mist een deel van het verhaal. 21,5 procent van de 12- tot en met 16-jarigen heeft ooit gevapet. 12,4 procent gebruikte in de afgelopen maand een vape en 4 procent deed dat dagelijks. Ook hier ligt het gebruik bij meisjes hoger dan bij jongens. Vapen begint bovendien al op jonge leeftijd. Onder 12-jarigen had 2,4 procent in de afgelopen maand gevapet. Bij 13-jarigen was dat 7,9 procent. Daarna loopt het gebruik verder op. Van de 16-jarigen had 22,9 procent in de afgelopen maand een vape gebruikt.

Het HBSC-rapport laat daarbij geen duidelijke stijging van het vapegebruik zien tussen 2023 en 2025. Het is dus niet zo dat steeds meer jongeren zijn gaan vapen. Wel is het inmiddels een substantieel onderdeel van het middelengebruik onder middelbare scholieren.

Meisjes roken en vapen vaker

Een van de opvallendste bevindingen uit het nieuwe rapport is het verschil tussen jongens en meisjes. In 2025 rookten meisjes in de afgelopen maand voor het eerst vaker dan jongens. Hetzelfde geldt voor vapen. Dat verschil is vooral zichtbaar bij recent gebruik. Bij vapen gebruikte 15,8 procent van de meisjes in de afgelopen maand een vape, tegenover 9,2 procent van de jongens. Bij roken lag dat percentage op 12,1 procent bij meisjes tegenover 9,8 procent bij jongens.

Het HBSC-onderzoek laat daarnaast zien dat middelengebruik sterk samenhangt met leeftijd. Naarmate jongeren ouder worden, neemt het aandeel dat ooit heeft gerookt of gevapet en het aandeel dat dit recent deed toe.

Roken en vapen samen

Daarmee verandert ook het beeld van wat ‘roken onder jongeren’ betekent. In 2025 had 14 procent van de 12- tot en met 16-jarigen in de afgelopen maand óf gerookt óf gevapet. 5 procent deed dat dagelijks. Onder meisjes lag dat aandeel op respectievelijk 17 en 7 procent. Het gaat dus niet alleen meer om de vraag hoeveel jongeren een sigaret opsteken. Vapen is inmiddels een afzonderlijke vorm van nicotinegebruik die al op jonge leeftijd voorkomt.

Dat maakt de timing van Stoptober interessant. De campagne richt zich op stoppen met roken, terwijl het HBSC-rapport laat zien dat nicotinegebruik onder jongeren inmiddels uit meer bestaat dan alleen sigaretten. Het rapport laat tegelijkertijd zien dat het aandeel jongeren dat rookt op de lange termijn sterk is afgenomen. De belangrijkste ontwikkeling is daarom niet dat jongeren massaal opnieuw zijn gaan roken. Het is dat je het verhaal over nicotinegebruik onder jongeren niet meer kunt vertellen zonder ook vapen mee te nemen.

Volg je Men's Health al op Google Discover?
Mis nooit meer een artikel over training, voeding of gezondheid in Google Discover. Volg Men's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.