Reniël redde tientallen levens door in te grijpen bij een aanslag

Bijna een jaar geleden greep de 33-jarige Reniël Renato David Litecia in tijdens een terroristische aanslag in Rotterdam en redde daarmee tientallen levens. Een jaar later keert hij terug naar de plek des onheils. ‘Het was alsof ik daar móest zijn.’

Tekst: Kirsten van den Berg. Productie: Bregtje Knaap.

Reniël, om maar met de deur in huis te vallen: hoe gaat het nu met je, een jaar later?

Hij haalt diep adem. ‘Het gaat nu goed. Heel goed. Terwijl ik met je bel, zit ik bij het restaurant in Rotterdam waar het vorig jaar gebeurde. Het is niet de eerste keer dat ik hier terugkom, maar het blijft heftig. Elke keer als ik hier ben, voelt het alsof het gisteren was. Het duurde ook even voordat ik hier weer over de drempel durfde te stappen, maar die confrontatie was nodig.’ Hij is even stil. ‘Ik heb de dood in de ogen gekeken. Ik heb iemand voor mijn ogen zien sterven. Dat draag ik elke dag met me mee. Ik moest echt weer even opnieuw kijken: wie ben ik, wat wil ik en waarom ben ik hier op aarde? Maar ik voel me sterker dan ooit.’

Kun je ons meenemen naar die dag: 19 september 2024?

‘Ik was wat gestrest, er speelde veel in mijn privéleven. De klant met wie ik die dag zou trainen zei zelfs: ‘Neem wat tijd voor jezelf, Reniël.’ Maar ik dacht: nee, we gaan gewoon trainen, ook dit hoort bij het leven. We kozen uit alle trainingsplekken in Rotterdam de Erasmusbrug. Thuis zag ik nog wat sportmateriaal liggen dat ik normaal zou laten liggen, maar toch meenam.

We waren een half uur bezig toen we herrie hoorden. Verderop zag ik twee mannen die met elkaar in gevecht waren. Pas toen ik goed keek, zag ik dat een van hen twee lange messen vast had. Hij zat onder het bloed en schreeuwde. Dit was niet zomaar een vechtpartij, dit was een aanval. Hij was aan het steken. Ik riep tegen mijn klant dat ze zichzelf in veiligheid moest brengen en direct de politie moest bellen.

Ze rende de brug op. Intussen zag ik de dader richting het museum Remastered lopen, waar zo’n zestig, zeventig mensen aan het borrelen waren. Ik riep naar hen, maar niemand reageerde. Waarschijnlijk dachten ze: weer zo’n drukke Rotterdamse idioot. Tot ze hem zagen. toen brak de paniek los. Iedereen stormde naar binnen via dezelfde deur. Het geluid van zestig mensen die schreeuwen voor hun leven… dat vergeet je nooit meer. Ik wist: als hij naar binnen gaat, wordt het een bloedbad. Die mensen kunnen nergens naar toe vluchten. Op dat moment kwam ik in actie.’

© Thomas Vriens

Reniël Litecia

Je twijfelde niet?

‘Natuurlijk wel. Alles schiet door je hoofd. Ik ben vader, zoon en beste vriend. Ik moest deze gast confronteren, maar ik stond er alleen voor. Ik probeerde de situatie in te schatten. Hoe snel is hij? Hoe fit? Heeft hij getraind? Toen schoot me te binnen: ik had een squat stick in m’n tas, zo’n staaf waarmee je traint. Ik sprintte naar mijn tas, brak die stick in tweeën en bond een elastiek om m’n hand voor grip.

De dader was inmiddels naar binnen gegaan en ik wist: we moeten hem hier pakken, vóór hij naar buiten komt. Anders wordt het een enorme slachtpartij. Binnen joegen mensen hem met stoelen en tafels richting de uitgang. Ik stond aan de andere kant van de klapdeur. En daar, heel even, stonden we face-to-face. Drie, misschien vijf seconden. Ik keek hem recht in de ogen en zag alleen maar wanhoop.

Hij schreeuwde om zijn Allah, maar alles wat ik zag, was paniek. Hij was de controle kwijt, verdwaald. En toch wist ik: ik moet hem stoppen. Met een duw opende ik de deur en haalde ik uit. De eerste klap was raak. Daarna konden we hem overmeesteren.’

Waarom denk je dat je op dat moment zó kon handelen?

‘Ik ben de oudste broer in het gezin. Vroeger, als er iets was, loste ik het op. Meestal niet met woorden, maar met m’n vuisten. Die reflex om te willen beschermen zit diep in me. Vijftien jaar geleden werd mijn broertje neergestoken. Sindsdien voel ik me elke dag schuldig omdat ik hem niet heb kunnen beschermen. Maar die dag, onder die brug, voelde als een moment waarop ik wél kon ingrijpen. Gek genoeg voelde ik een diepe rust. Ik nam in gedachten afscheid van alles en ging gewoon. Dat heb ik in mijn leven nooit eerder gevoeld. Het was bijna spiritueel.’

Zie je jezelf als held?

‘Moeilijke vraag. Mensen noemen me zo, maar of ik me in dat woord herken? Weet ik niet. Ik heb vaker moeten strijden voor de mensen om me heen en heb al vaker aan de rand gestaan. Voor mij voelde dit moment als vanzelfsprekend, alsof ik van hogerop een opdracht kreeg. Het moest gebeuren, ik moest daar zijn. Wie weet voel ik over een paar jaar wat meer bij het woord ‘held’, maar nu is het dubbel. Heel lang dacht ik alleen maar aan het leven dat ik die dag níet kon redden. Maar misschien was dit mijn opdracht.’

Hoe heeft het je leven veranderd?

‘De banden met mijn familie en vrienden zijn alleen maar hechter geworden. Vrienden, mentoren, klanten, iedereen stond voor me klaar. Tegelijkertijd ben ik ook anders gaan kijken naar de wereld. Alles kan zomaar voorbij zijn. Ik loop niet rond met meer angst, maar ik ben alerter. Realistischer. Zeker als vader. Sindsdien ben ik nóg beschermender geworden richting mijn dochter. Ook probeer ik meer mijn gevoel te volgen. Geen twijfels meer, geen uitstel. In mijn werk ben ik ook serieuzer geworden. Mijn bedrijf draait niet alleen om fysieke fitheid, maar steeds meer om mentale kracht. Daar ligt de kern.’

Hoe ben je eigenlijk in de sportwereld terechtgekomen?

‘Ik zit al vijftien jaar in de sportwereld. Ik heb het CIOS gedaan en verschillende specialisaties gevolgd. Ik wilde altijd profvoetballer worden, daarvoor kwam ik zelfs naar Nederland. Maar blessures gooiden roet in het eten. Nieuwe schouder, nieuwe knie. Tijdens de revalidatie kwam ik in een depressie terecht. Alles wat ik was, draaide om sport en ineens was dat weg. Ik moest mezelf opnieuw uitvinden en ben gaan zoeken naar nieuwe manieren van bewegen. Ik kwam terecht bij de filosofie van de trainer van MMA-vechter Conor McGregor. Dat veranderde alles. Ik werd fysiek, mentaal én spiritueel sterker. Daaruit is mijn bedrijf ontstaan: MOVURSS (Move Your Ass). Hiermee richt ik me niet alleen op sport, maar ook op weerbaarheid, zelfbescherming en mentale kracht. Vooral bij jongeren die vastzitten – letterlijk en figuurlijk. Vier van hen trainen nu al een jaar met mij. Ze hebben hun leven omgegooid. Een paar zijn weer naar school, anderen hebben werk gevonden. Mijn eigen ervaringen helpen daarbij. Ik geef hen wat ik zelf heb gemist: een veilige omgeving, iemand die hen ziet, hoort en serieus neemt.’

Denk je dat het belangrijk is dat we met z'n allen weerbaarder worden?

‘Absoluut. Maar het begint bij weten wie je bent en waar je voor staat. En dat je goed voorbereid bent, zowel mentaal als fysiek. Als je weerbaar bent, kun je beter omgaan met onverwachte situaties. Daar zouden mannen en vrouwen in Nederland zich bewuster van mogen zijn. Het gaat niet om vechten om het vechten, je moet kunnen handelen als het nodig is.’

Tot slot: hoe beleef jij 19 september dit jaar?

‘Even dacht ik: we moeten de Erasmusbrug dichtgooien en een stille tocht organiseren, maar dat wilden de nabestaanden van het slachtoffer niet. Dat respecteer ik. Zij voelen inmiddels als een soort tweede familie. Ze hebben me omarmd en opgevangen en ik heb er ook voor hen kunnen zijn. Ik weet dat ik altijd welkom ben bij hen. Maar die dag, 19 september? Die beleef ik in mijn eigen ruimte. Geen groot gebaar. Misschien alleen achter gesloten deuren.’

Meer van Men's Health? Volg ons ook op Facebook en Instagram.