Prostaatkanker blijft meest voorkomende kanker bij mannen
Pexels – Tara Winstead
Op Wereldkankerdag (4 februari) blijkt opnieuw: prostaatkanker is de meest voorkomende kanker bij mannen en één van de snelst stijgende volgens het IKNL.
Voor mannen is dit een wake-upcall: prostaatkanker geeft in het begin vaak géén klachten, terwijl de aantallen stijgen en kennis laag blijft. De Prostaatkankerstichting maakt zich sterk om mannen bewust te maken van hun risico en de mogelijkheden voor verantwoorde vroege opsporing.
Steeds meer mannen krijgen de diagnose
Voor het eerst is prostaatkanker vaker vastgesteld dan borstkanker. Toch is er nog geen landelijk programma voor vroege opsporing, in tegenstelling tot borstkanker of darmkanker.
- Prostaatkanker 2025: 16.095 mannen (2024: 15.200)
- Borstkanker 2025: 15.409 vrouwen
Waarom prostaatkanker vaak onopgemerkt blijft
Uit onderzoek van Andros Clinics (2025) onder ruim 1.100 mannen blijkt dat veel mannen onvoldoende weten over hun prostaat:
- 50% weet niet dat de PSA-test bestaat, of dat je er zelf om kunt vragen bij de huisarts.
- Veel mannen denken dat prostaatkanker altijd klachten geeft.
- 33% weet niet wat de prostaat doet of hoe groot deze is.
- Het risico neemt toe met leeftijd, vooral boven 65 jaar.
- Erfelijke aanleg speelt bij 5 tot 10 procent van de gevallen een rol.
Deze misverstanden zorgen ervoor dat risico’s worden onderschat en controles worden uitgesteld – juist bij mannen tussen de 50 en 70 jaar.
Symptomen komen vaak pas laat
Prostaatkanker geeft vaak geen vroege signalen. Als klachten ontstaan, is de ziekte vaak al verder gevorderd. Mogelijke signalen zijn:
- Moeilijk, pijnlijk of vaker plassen (vooral ’s nachts)
- Bloed in urine of sperma
- Aanhoudende pijn in onderrug, heupen of bekken (kan wijzen op uitzaaiingen)
- Problemen met erecties
- Onverklaarbaar gewichtsverlies of vermoeidheid
Geen klachten betekent niet automatisch geen risico. Mannen van 50+ moeten alert zijn en bij twijfel altijd naar de huisarts.
Wat jij kunt doen
Volledig voorkomen? Nee. Maar je hebt wél invloed:
- Ken je lijf: let op veranderingen bij plassen, pijn of bloed in urine
- Praat met je huisarts: vraag naar de PSA-test of verder onderzoek
- Leef gezond: genoeg groente (vooral broccoli/kruisbloemigen), weinig bewerkte producten, gezond gewicht, regelmatig bewegen
- Wees extra alert vanaf 50+: geen klachten betekent niet dat er geen risico is
Juist dit soort keuzes kunnen later het verschil maken!
Is risicogerichte screening de toekomst?
De Prostaatkankerstichting pleit voor risicogerichte screening om sterfte te verlagen. Dankzij KWF-subsidie wordt een landelijke pilot opgezet, met goedkeuring van de Gezondheidsraad. Zo kan prostaatkanker vroeger en verantwoord opgespoord worden, met minder overdiagnostiek en overbehandeling.
“Bij borstkanker en darmkanker redt vroege opsporing jaarlijks duizenden levens,” zegt Peter Ruigrok, voorzitter van de Prostaatkankerstichting. “Mannen verdienen diezelfde kans. Nu ruim 16.000 mannen per jaar de diagnose krijgen terwijl kennis en bewustwording achterblijven, moet er actie komen.”
Wereldkankerdag is een reminder: ken je prostaat, ken je risico en handel op tijd.