Op deze leeftijd biedt beweging de meeste voordelen voor je hersenen

Iedereen weet dat bewegen goed voor je is. Of je nu een stevige wandeling door de buurt maakt of jezelf afbeult in de sportschool: elke vorm van beweging telt. Maar bestaat er ook een fase in je leven waarin bewegen extra veel oplevert voor je brein?

Als het gaat om je hersenen scherp houden, hebben wetenschappers nu vastgesteld op welke leeftijd lichaamsbeweging de meeste impact heeft. Uit een studie die eerder deze maand verscheen in JAMA Network Open blijkt dat het prioriteren van beweging in een specifieke levensfase het risico op dementie aanzienlijk kan verlagen.

Wanneer beweging beschermt tegen dementie

Al tientallen jaren onderzoeken wetenschappers wat beweging met het lichaam doet. De conclusie is duidelijk: bewegen is altijd goed. Maar uit dit onderzoek blijkt dat lichaamsbeweging vooral tussen je midden veertig en midden zestig het grootste beschermende effect heeft op je cognitieve functies.

De onderzoekers analyseerden gegevens over fysieke activiteit van 4.354 deelnemers aan de prestigieuze en langlopende Framingham Heart Study. Zo bekeken ze hoe beweging het brein beïnvloedt in verschillende levensfasen. (De studie begon in 1948, maar rond 1971 werd een nieuwe, grote groep deelnemers toegevoegd.)

Actieve deelnemers lager risico op dementie

Tijdens de onderzoeksperiode kregen 567 mensen dementie. De deelnemers die in hun middelbare jaren – gedefinieerd als tussen de 45 en 64 jaar – regelmatig matig tot intensief bewogen, hadden een 40 procent lager risico op dementie dan leeftijdsgenoten die nauwelijks actief waren.

Daarnaast zagen de onderzoekers een duidelijke reden om ook na je 65e te blijven bewegen. Mensen die na die leeftijd actief bleven, hadden zelfs 45 procent minder kans om dementie te ontwikkelen dan hun zittende leeftijdsgenoten.

Werken aan een strategie om dementie te voorkomen

'We kozen voor deze aanpak om beter te begrijpen op welke momenten in iemands leven lichamelijke activiteit de meeste invloed kan hebben op het verlagen van het dementierisico', zegt Phillip Hwang, universitair docent epidemiologie aan de Boston University School of Public Health en mede-auteur van de studie. 'Die kennis kan uiteindelijk leiden tot gerichtere en effectievere strategieën om dementie te voorkomen.'

Verlaagt sporten in je dertiger jaren het risico op dementie?

Er zijn talloze redenen om al vroeg in je leven te bewegen. Maar in deze studie zagen de onderzoekers dat de echte cognitieve winst vooral zit bij mensen die blijven bewegen in de middelbare leeftijd en daarna. Bij jongvolwassenen (26 tot 44 jaar) werd geen verband gevonden tussen lichamelijke activiteit en een lager risico op Alzheimer of andere vormen van dementie.

Waarom wordt beweging later in je leven belangrijker?

Artsen noemen meerdere verklaringen. 'Beweging in de middelbare leeftijd draagt bij aan een betere cardiovasculaire gezondheid op latere leeftijd', legt Amit Sachdev uit, medisch directeur neurologie aan Michigan State University. De gezondheid van je hart en die van je hersenen zijn nauw met elkaar verbonden, benadrukt hij. Is je hart in goede conditie, dan profiteert je brein meestal mee.

Betere doorbloeding van je hersenen

Daarnaast verbetert bewegen de doorbloeding van de hersenen. Dat is belangrijk voor het verkleinen van het risico op vasculaire dementie, zegt neuroloog Clifford Segil van Providence Saint John’s Health Center. Bij deze vorm van dementie ontstaan geheugen- en concentratieproblemen door een verminderde of geblokkeerde bloedtoevoer naar de hersenen. Regelmatige lichaamsbeweging verbetert bovendien de structuur en functie van de hersenen, remt ontstekingen en ondersteunt de gezondheid van de bloedvaten, vult Hwang aan.

Volgens Hwang kan beweging ook direct invloed hebben op andere processen die bijdragen aan Alzheimer, zoals de ophoping van bèta-amyloïd in de hersenen. Wel is aanvullend onderzoek nodig om vast te stellen of dit daadwerkelijk de belangrijkste beschermende werking van beweging is.

Kun je wachten met sporten tot je veertigste?

De resultaten betekenen zeker niet dat je het bewegen in je jongere jaren kunt laten versloffen, benadrukt Segil. 'De voordelen van vroeg beginnen met bewegen zijn juist wat ervoor zorgt dat je überhaupt oud kunt worden', zegt hij. 'Een zittende leefstijl op jonge leeftijd veroorzaakt meer gezondheidsproblemen dan alleen geheugenverlies later. Door vroeg gezonde gewoontes aan te leren, leef je lang genoeg om je op latere leeftijd pas zorgen te maken over je geheugen.' Als extra bonus verkleinen die gewoontes ook het risico op hartaanvallen en beroertes.

Consistentie wordt beloond

Ben je al jaren consistent actief, ga daar vooral mee door — je mag erop vertrouwen dat je je brein daarmee een groot plezier doet. En als je de laatste tijd wat minder hebt gesport, dan kunnen deze bevindingen net het duwtje in de rug zijn om weer te beginnen. Op de lange termijn zullen je hersenen je dankbaar zijn.

Dit artikel is een vertaling van Men's Health US.

Meer van Men's Health? Volg ons ook op Facebook en Instagram.