Waarom een marathon zonder training een slecht idee is

Misschien ben je ze al wel eens op je feed tegengekomen: verhalen van jongeren die ongetraind een marathon lopen. 42 kilometer hardlopen onder luid applaus en gejuich van enthousiaste toeschouwers. Maar achter die heroïsche video’s gaat een schaduwkant schuil. Want wat gebeurt er eigenlijk met je lichaam ná zo’n onvoorbereide race?

Tekst: Joris Jansen

'Hoe moeilijk kan het zijn?'

De ervaring van Jarle van der Sloot, die de Rotterdamse marathon zonder ervoor te trainen liep, laat zien wat succesverhalen op sociale media níet tonen. Jarle besloot een marathon te lopen nadat hij tegen vrienden had gezegd dat het helemaal niet zo’n bijzondere prestatie was. ‘Ik dacht: hoe moeilijk kan het zijn? Maar na drie kilometer zat ik er al helemaal doorheen’, vertelt hij. 

Toch zette Jarle door. Halverwege de marathon begonnen de klachten zich op te stapelen: pijn aan zijn rechtervoet en kramp in beide hamstrings. Bij de finish stortte hij compleet in. ‘Ik kon niet meer lopen. Mensen hebben me overeind moeten helpen. De 300 meter naar mijn jas duurden daarna 25 minuten.’

De dagen na de marathon waren minstens zo zwaar. Jarle was ziek, somber en volledig uitgeput. Ruim anderhalve week later kon hij nog steeds niet op zijn rechtervoet staan. Zijn eigen oordeel was veelzeggend: ‘Ik had echt een aanslag op mijn lichaam gepleegd.’

Wat gebeurt er in je lichaam bij een ongetrainde marathon?

Sportwetenschapper Bas van Hooren is niet verbaasd over Jarle’s ervaring. ‘Bij elke pas krijg je microscopische schade aan je spieren en pezen. Dat is normaal. Maar als je ongetraind 42 kilometer loopt, kan die microscopische schade uitgroeien tot macroscopische schade. Dan spreken we echt van overbelasting. Daarvan herstellen kan soms weken duren.’

Volgens Bas draait alles om het principe van belasting en herstel. Weefsels worden sterker doordat je ze belast én vervolgens voldoende tijd geeft om te herstellen. Bij een ongetrainde marathon krijg je wel die schade, maar niet de adaptie. Het lichaam is daar simpelweg niet op voorbereid. En daardoor kun je nog lang last houden van ‘kleine’ blessures.

Waarom social media het echte verhaal niet laten zien

Sociale media laten vooral de succesverhalen zien. Maar niet de overbelasting, ontstekingen en somberheid die volgen. Jarle’s verhaal laat namelijk zien dat de realiteit een stuk minder romantisch is. Dat blijkt wel als hij een tijdje later in Eindhoven zijn tweede marathon loopt, en wél goed is voorbereid. ‘Het voelde alsof ik normaal aan het hardlopen was: geen strijd, geen kramp en geen pijn achteraf.’ Een wereld van verschil.

Waarom voorbereiding de echte prestatie is

Bas benadrukt dat trainen niet alleen verstandig is, maar ook deel uitmaakt van de prestatie. ‘De echte uitdaging zit in de voorbereiding: wekenlang opbouwen, techniek verbeteren, je weefsels sterker maken. Dáár wordt je lichaam belastbaar van. En dat is wat een marathon verantwoord maakt.’ 

Wie dus overweegt zich aan de trend van de ‘ongetrainde marathon’ te wagen, doet er goed aan zich eerst te verdiepen in de risico’s en gevaren voor je lichaam. Een marathon zonder voorbereiding lijkt misschien wel stoer, maar je lichaam betaalt de prijs. En wat je online ziet, laat dus lang niet altijd het hele verhaal zien.

Meer van Men's Health? Volg ons ook op Facebook en Instagram.