Kunnen microplastics uit plastic flesjes prostaatkanker veroorzaken?

Een nieuwe studie naar prostaatkanker zou je wel eens aan het denken kunnen zetten over de plastic flesjes die je regelmatig gebruikt.

Microplastics zijn overal. Deze kleine stukjes plastic – van 5 millimeter of kleiner – zitten in het voedsel dat we eten, de lucht die we inademen en vele delen van ons lichaam. Hoewel de hoeveelheid sterk varieert, hebben wetenschappers eerder ook microplastics aangetroffen in bloed, hersenen, hart en zelfs de penis.

En nu hebben onderzoekers microplastics gevonden op een geheel nieuwe plek: in prostaatkankertumoren. Dit roept opnieuw de vraag op wat het verband zou kunnen zijn tussen deze alomtegenwoordige stukjes plastic en kanker. Een recent, kleinschalig onderzoek, gepresenteerd op het Genitourinary Cancers Symposium van de American Society of Clinical Oncology, vond microplastics in 90 procent (!) van de weefselmonsters die onderzoekers verzamelden van mensen met prostaatkanker.

Het onderzoek zou bezorgdheid kunnen oproepen, aangezien microplastics eerder in verband zijn gebracht met andere vormen van kanker. Daarom heeft MH contact opgenomen met een aantal artsen om hun mening over de bevindingen te horen. Kort gezegd: het is complex, maar trek nog geen voorbarige conclusies.

Onderzoek naar de relatie tussen prostaatkanker en microplastics

Onderzoekers van NYU verzamelden weefsel van tien mensen met prostaatkanker die een operatie ondergingen om de gehele prostaat te verwijderen. 'Er zijn nog maar weinig studies naar de gevolgen van microplastics voor de gezondheid', zegt Stacy Loeb, hoofdauteur van de studie en hoogleraar aan de afdelingen Urologie en Volksgezondheid van de NYU Grossman School of Medicine. 'Ik wilde onderzoeken of microplastics verband houden met kanker.'

Ze probeerden microplastics op twee manieren op te sporen. Met een methode die grotere microplastics detecteerde, vonden ze deze in 60 procent van de weefselmonsters van mensen met kanker. De microplastics varieerden in grootte van 2 µm tot 40,3 µm. Ter vergelijking: dat is ongeveer de grootte van een enkel stofdeeltje tot de breedte van een mensenhaar.

Toen ze een andere methode gebruikten om nog kleinere moleculen te vinden, detecteerden ze microplastics in de weefselmonsters van 90 procent van de mensen met prostaatkanker. Ze vonden microplastics slechts in 70 procent van de prostaatweefselmonsters van mensen zonder kanker. Uit de cijfers blijkt dat kankerweefsel 2,5 keer zoveel plastic bevatte als gezond prostaatweefsel.

De wetenschappers detecteerden ook hoge concentraties plastic die niet afbreken in het milieu. Hieronder vallen nylon-6, dat veel voorkomt in kleding en voedselverpakkingen, en polystyreen. Polystyreen is een veelzijdig plastic dat gebruikt wordt in voedselverpakkingen, speelgoed en elektronica.

Veroorzaken microplastics prostaatkanker?

De studie leverde enkele interessante observaties op, maar het is nog te vroeg om te zeggen of microplastics de oorzaak zijn van prostaatkanker. Omgekeerd is het ook niet mogelijk om te bepalen of er iets in de kankertumoren zelf is dat microplastics aantrekt. 'Dit wijst op een verband tussen omgevingsfactoren en prostaatkanker, de gegevens stellen ons niet in te concluderen dat prostaatkanker wordt veroorzaakt door microplastics', zegt Samir Taneja, co-auteur van de studie en hoofd urologie bij Northwell Health. De onderzoekers blijven dit verband verder onderzoeken.

Een ander probleem bij het trekken van definitieve conclusies uit deze studie: 10 deelnemers is een kleine steekproef, merkt Ramkishen Narayanan, urologisch oncoloog op. De observaties zijn mogelijk uniek voor deze specifieke groep mensen en vertegenwoordigen mogelijk niet nauwkeurig een bredere populatie.

Ook Jeffrey J. Tosoian, directeur van Translationeel Kankeronderzoek aan het Vanderbilt-Ingram Cancer Center, die niet bij het onderzoek betrokken was, waarschuwt dat het nog veel te vroeg is om te zeggen dat microplastics prostaatkanker veroorzaken. Hij merkt echter op dat het niet is uitgesloten als mogelijke bijdragende factor. Er is eerder al vastgesteld dat microplastics DNA beschadigen, ontstekingen veroorzaken en de bekleding van organen aantasten. Bovendien kunnen microplastics de kans vergroten dat chemicaliën en andere kankerverwekkende gifstoffen zich in het lichaam nestelen.

Hoe kun je de kans op prostaatkanker verkleinen

Eén op de tien Nederlandse mannen krijgt de diagnose prostaatkanker. Gelukkig zijn er manieren om de kans op het ontwikkelen ervan te verkleinen. Tosoian adviseert:

• niet te roken
• regelmatig intensief te bewegen
• een gezond gewicht te behouden
• een plantaardig dieet te volgen

Dezelfde aanbevelingen die gelden voor het voorkomen van een groot aantal ernstige ziekten. 'Wanneer patiënten vragen welke stappen ze kunnen nemen om hun risico op prostaatkanker te verlagen, vertel ik ze dat dit precies dezelfde stappen zijn die we nemen om onze algehele gezondheid te verbeteren', zegt hij.

Narayanan benadrukt ook het belang van regelmatige screening op prostaatkanker. 'Laat je prostaat-specifieke antigeen (PSA) controleren, laat je screenen en zorg ervoor dat je vroegtijdig toegang krijgt tot een uroloog.'

Als je extra voorzichtig wil zijn met je gezondheid, zeggen artsen dat het altijd een goed idee is om uw blootstelling aan plastic zoveel mogelijk te verminderen. Taneja adviseert om de hoeveelheid plastic die wordt gebruikt bij de bereiding en opslag van voedsel te verminderen. Probeer ook te voorkomen dat antiaanbakpannen oververhit raken. 'Het lijkt verstandig om ons gedrag zoveel mogelijk aan te passen om de hoeveelheid plastic in onze voeding en het milieu zoveel mogelijk te vermijden', zegt hij.

Dit artikel werd eerder gepubliceerd door Men's Health US.

Volg Men's Health ook op Facebook en Instagram.