Kun je elke dag ‘ongezond’ eten en toch gezond zijn?
Getty Images
Gezond leven. Dat is toch saai? Al dat heerlijke fastfood missen voor een sixpack. Of kan het ook totaal anders?
Eten en drinken worden vaak ingedeeld in ‘ongezond’, of ‘gezond. Hoe meer bewerkt, des te sneller komt het in de categorie ‘ongezond’. Maar gezondheid is niet zwart-wit. Voor een duurzame, gezonde leefstijl – ook met een sixpack – kan het behulpzamer zijn om voedsel op een spectrum te plaatsen.
Een Mars of een banaan
Moet je kiezen tussen een Mars en een banaan, dan kies je automatisch voor ‘ongezond’ en ‘gezond’. Dat vertaalt zich weer naar ‘slecht’ of ‘goed’. Een banaan is goed voor je, een Mars is slecht voor je.
Wie ervoor gaat om af te vallen, maakt in zijn hoofd de keuze voor een gezond leven. Een goed leven, met goede keuzes. Door het zwart-wit denken wordt een Mars gezien als een zonde. En als je eraan toegeeft, zit je fout.
In het woord ‘fout’ zit ook een consequentie. Een herstel, of een straf. Dat leerde je als kind al. Dit kan – met al die goede intenties voor gezonde keuzes – juist leiden tot verstoord eetgedrag, of uiteindelijk een terugval en het welbekende jojo-effect.
De dosis maakt het vergif
Een Mars is niet zo gezond als een banaan. De vezels en vitamines van het fruit winnen het. Maar maakt de goedheid van de banaan de Mars slecht?
Stel dat je je perfect aan je dieet hebt gehouden. Eiwitten gehaald, groenten en fruit gegeten, en zelfs nog 250 calorieën over voor een avondsnack. Je keuze: yoghurt met een banaan, of een Mars.
De Mars lijkt de ‘slechte keuze’. Als je niet meeweegt dat dit nét jouw vreugdemomentje is die je motiveert voor weer een dag vol goede keuzes. Want ja, nu is ook die Mars een goede keuze. Maar hoe zit het met de invloed van ‘ongezonde’ voeding op je gezondheid?
Gezond met ongezond eten
Te veel ultra-bewerkt voedsel eten is niet goed voor je. Laat dat duidelijk zijn. Maar hoeveel kun je dan wel eten? Zou je bijvoorbeeld elke dag ‘ongezond’ voedsel kunnen eten?
Ook hier staat gezondheid weer op een spectrum. Wat gezond is voor jou, kan totaal verschillend zijn voor een ander. Met het ‘Twinkie-dieet’ bewees Dr. Mark Haub dat hij met ongezonde voeding toch gezon kon worden.
Hij viel af door een calorietekort, bestaande uit zo’n 1800 calorieën. Die haalde hij wel uitsluitend uit chocorepen en chips, aangevuld met wat vitaminepillen. Al zijn bloedwaardes verbeterde.
Zijn dieet was niet gezond, maar het feit dat zijn vetmassa afnam was dat wel. Voeding speelt een grote rol in je gezondheid, maar niks is zo ongezond als (veel) te veel vet meedragen.
Voor iemand met zwaar overgewicht, die elke dag fastfood eet als avondeten, het een gezonde keuze om driemaal per week fast food te eten. Dat klinkt voor een ander als een ongezond dieet. Diegene zal ermee afvallen en zich tegelijk niet ellendig voelen voor een drastische verandering van de leefstijl.
If it fits your macros (IIFYM)
Het extreme voorbeeld van ‘gezond ongezond’ eten, is het IIFYM-dieet. Zolang je macro’s maar gehaald worden, mag je alles eten. Niet goed natuurlijk, vooral omdat het micronutriënten en de kwaliteit van de voedingsstoffen verwaarloost.
Maar als over het algemeen een gebalanceerd dieet volgt, waaruit je voldoende eiwitten, koolhydraten, vetten en ook vitamines haalt, dan kun je wel IIFYM-keuzes maken. Vul die overige calorieën gerust op met ‘ongezond’ eten.
Als je je eten dan toch moet indelen, doet het in ‘lekker’ en ‘niet lekker’; ‘voedzaam’ en ‘niet voedzaam’. Op basis daarvan weet je dat het prima is om ’s avonds nog een Mars te eten, maar waarschijnlijk niet heel handig om een hele pizza als ontbijt te nemen.