Waarom die ‘onschuldige’ kop koffie na alcohol gevaarlijk is
Unsplash – Ben Kolde
Als je een paar drankjes op hebt en nog naar huis moet rijden, wil je zo snel mogelijk nuchter worden. En dus verschijnt vaak automatisch die dampende kop koffie op het toneel. Die zou je weer op scherp moeten zetten. Maar niets is minder waar.
De mythe van koffie als ‘ontnuchteraar’
Het is een hardnekkig advies: koffie drinken maakt je weer nuchter. We moeten je teleurstellen, maar dat is onzin. Je wordt er hooguit een wakkerder dronken mens van. Sterker nog: artsen raden koffie na alcohol juist af.
Cafeïne kan je brein namelijk laten denken dat je minder dronken bent dan je in werkelijkheid bent, waarschuwt Robert Swift, hoogleraar psychiatrie en menselijk gedrag aan Brown University. Dit is waarom artsen zeggen dat ‘wakker’ niet hetzelfde is als ‘nuchter’.
Wat alcohol met je brein doet
Zodra je begint met drinken, geeft alcohol je hersenen het signaal om meer van een stofje aan te maken: dopamine. Dat ken je misschien als de stof die te maken heeft met beloning en plezier. Maar dopamine doet meer dan dat. Onder invloed van alcohol zet dopamine ook de aanmaak van een andere stof in gang: cyclisch AMP.
Cyclisch AMP maakt je brein actiever. Je voelt je vrolijker, je praat makkelijker en je krijgt meer energie. Om te voorkomen dat je hersenen in die stand doorschieten, houdt je lichaam die stof onder controle met speciale enzymen.
Maar zodra je stopt met drinken, komt de verdovende kant van alcohol opzetten. Alcohol stimuleert dan de afgifte van andere neurotransmitters die je hersenprocessen juist afremmen. Je wordt moe, je voelt je wazig en je reactievermogen gaat achteruit, zegt Swift.
Waarom cafeïne risico's vergroot
Gooi je daar een kop koffie van zo’n 240 milliliter bovenop, dan blokkeert de cafeïne juist de enzymen die die oppeppende cyclisch-AMP-rem moeten bewaken. Het gevolg: het prettige effect van alcohol wordt versterkt, terwijl het slaperige, verdovende effect wordt afgezwakt.
Dus terwijl alcohol je hersenen nog steeds trager maakt, voel jij je ineens energieker en minder dronken. Je denkt misschien: nog eentje kan best. Of: ik kan prima rijden.
En dát is precies het probleem. Cafeïne maskeert de sufheid die alcohol veroorzaakt, maar het haalt geen alcohol uit je bloed, zegt Swift. Je bent nog steeds dronken.
‘Cafeïne maakt je alerter en wakkerder, maar het maakt je niet nuchter’, waarschuwt Jarid Pachter, arts bij Stony Brook Medicine en gespecialiseerd in huisartsgeneeskunde en verslavingsgeneeskunde. ‘Alcohol wordt met een vaste snelheid afgebroken en cafeïne verandert daar niets aan.’
Je voelt je fitter, maar oordeelt slechter
Alsof dat nog niet genoeg is, kan die combinatie je nachtrust ook flink saboteren. Een paar uur nadat je gestopt bent met drinken, kan alcohol zorgen voor een soort ‘energiereturn’ in je brein. Daardoor kun je midden in de nacht wakker worden – als je al in slaap komt.
Cafeïne blijft bovendien langer in je lichaam (ongeveer vijf uur), waardoor het stimulerende effect het inslapen extra moeilijk maakt. Pachter waarschuwt ook dat koffie angstgevoelens kan versterken, wat ervoor zorgt dat je blijft woelen. En het kan uitdroging verergeren, waardoor de kans op een stevige kater de volgende dag groter wordt.
En als je tot die pechvogels behoort die wakker worden met een kater: sorry, maar ook dan helpt koffie je niet echt. Ja, je voelt je misschien minder duf, maar koffie verdoezelt vooral het probleem. Met een kater kun je nog steeds een soort ‘dronken’ cognitieve beperking ervaren. ‘Als je wakker wordt met een kater en cafeïne neemt, kun je je alerter voelen, maar je oordeelsvermogen kan nog steeds verminderd zijn—met slechte beslissingen als gevolg’, zegt Pachter.
Wat helpt wél na alcohol?
Wat dan wel helpt? Pachter heeft daar maar één antwoord op: ‘De enige echte oplossing om te herstellen van een avond drinken is tijd.’
Dit artikel is een vertaling van Men's Health US.
Meer van Men's Health? Volg ons ook op Facebook en Instagram.