Kiefer Zwart doet alles tegelijk – maar dit houdt hem in balans

Acteren, muziek maken, sporten: Kiefer Zwart (36) staat nooit stil. Altijd op zoek, altijd bezig. Maar wat drijft hem écht? En hoe blijft hij trouw aan zichzelf te midden van die drukte? ‘Ik kom er steeds meer achter dat ik meer in huis heb dan ik dacht.’

Van pilotendroom naar acteur

Had je altijd al de droom om acteur te worden? ‘Nee, helemaal niet. Als kind wilde ik piloot worden! Ik had boeken geleend van mijn neef die de opleiding volgde en begon me voor te bereiden op de toelatingsexamens. Maar toen ik beter naar zijn leven keek, zag ik hoeveel hij ervoor moest opgeven. Dat zette me aan het denken: was ik bereid die prijs te betalen? Uiteindelijk besloot ik het niet te doen.’

En hoe beland je dan opeens op het witte doek? ‘Haha, ja, dat was wel een flinke sprong. Alles begon toen een vriend auditie deed voor de toneelschool. Ik wist niet eens dat zulke scholen bestonden, maar het leek me geweldig. Dus deed ik zelf auditie in mijn twintiger jaren. Ik kwam tot de laatste ronde en dat gaf me het vertrouwen dat ik misschien talent had. Daarna volgde ik een vooropleiding in Amsterdam, waar ik les kreeg in dans, zang, improvisatie, tekstanalyse en tekstschrijven. Het materiaal was eindeloos interessant, en de mensen waren net zo gedreven als ik. Dat vuurtje is daar echt aangewakkerd.’

Over Kiefer Zwart

Leren omgaan met kritiek en afwijzing

Hoe waren de jaren die volgden op de toneelschool? ‘De toneelschool in Arnhem is intensief en selectief: van honderden auditanten worden er tien tot twaalf toegelaten. Na een jaar ben ik gestopt, ik voelde me er niet echt op mijn plek. Er stond een enorme loep op alles wat je deed, en ik kon toen nog niet goed omgaan met kritiek. Voor mij voelde het te persoonlijk. Uiteindelijk sloeg ik helemaal dicht en was het beter om weg te gaan.

Toch dacht ik geen moment dat mijn acteercarrière voorbij was. Via een oud klasgenootje kwam ik bij theatergroep DOX in Utrecht terecht. Zo rolde ik van project naar project, vooral theater, maar ook mijn eerste filmklusjes. In dit vak draait het vaak om op het juiste moment op de juiste plek zijn.’

Acteren als tool voor zelfontwikkeling

Je geeft nu ook acteerworkshops. Hoe zien die eruit? ‘Klopt, samen met een vriend onder de naam Remember what you are. We hebben workshops gegeven in gevangenissen, op middelbare scholen, mbo’s en bij bedrijven. Soms draait het om acteren, maar vaak gebruiken we het als middel voor zelfontwikkeling. Met oefeningen houden we deelnemers een spiegel voor, zodat ze obstakels leren herkennen en ermee leren omgaan.

Veel mensen zijn bang voor wat anderen van hen vinden of durven niet uit hun vertrouwde rol te stappen: iemand die altijd op de achtergrond blijft, kan blokkeren als hij plots op de voorgrond moet treden. Zo worden patronen zichtbaar, en daarop reflecteren we.’

Kijkend naar jezelf als beginnend acteur, had je toen ook met zulke uitdagingen te maken? ‘Ja, zeker. Mijn grootste angst was dat als ik liet zien wat ik écht dacht of belangrijk vond, mensen mij zouden afwijzen. Ik was gewend om anderen te helpen en hield mezelf vaak op de achtergrond. Door acteren heb ik geleerd te durven, me uit te spreken. Nu zie ik sneller wanneer iemand worstelt met dezelfde onzekerheden en kan ik handvatten bieden. Ik vind het leuk om mensen net dat stapje verder te laten gaan, want buiten je comfortzone leer je het meest.'

Waarom sport onmisbaar is

Dit doe je toch ook als sportinstructeur? ‘Inderdaad, ik begon met sportlessen geven omdat ik met acteren integere keuzes wilde blijven maken. Ik wilde niet ‘ja’ zeggen tegen projecten waar ik niet volledig achter stond. Ik heb zelf altijd veel getraind, dus ik had al redelijk veel kennis. Mijn zus is fysiotherapeut en sportte op vrij hoog niveau, dus ook van haar heb ik veel geleerd. In de sportschool volgde ik nog een interne opleiding. Mijn lessen bestaan vooral uit HIIT-oefeningen.’

Welke sporten doe je zelf? ‘Alles wat los en vast zit! Voetbal, kick- en thaiboksen, fitness, calisthenics, hardlopen, boulderen en dans. Voor mij gaat het vooral om fit zijn en me goed voelen. Ik hou ervan om zware gewichten te tillen in de sportschool, maar als ik voel hoe stijf ik daarna ben, wil ik meteen weer rekken en strekken om soepel te blijven. Zonder die flexibiliteit voel ik me gevangen in mijn lichaam. Sporten helpt me ook in mijn andere werk: het plezier van mezelf pushen, de vermoeidheid na een training, dat geeft energie en focus.’

Muziek en creatieve vrijheid

Waar werk je nu aan? ‘Aan een muziekalbum. In eerste instantie was het voor de lol: een vriend maakte beats en samen gingen we schrijven. Dat vond ik meteen leuk. Muziek heeft altijd een rol gespeeld in mijn leven. Tijdens mijn tijd bij DOX had ik met twee vrienden een theatercollectief, De Noodzaak, en daar maakten we ook veel muziek: rap en zangstukken. Die vriend en ik besloten er serieus mee aan de slag te gaan en te zien wat er zou gebeuren. Hoe meer we ermee bezig waren, hoe leuker ik het begon te vinden. Ik merkte dat ik ook steeds beter werd in schrijven. Inmiddels groeit het langzaam uit tot een EP.’

Stilzitten is dus niet echt jouw ding? ‘Haha, inderdaad. Alle creatieve dingen waar ik nu mee bezig ben, vind ik leuk. Ik doe graag dingen waarbij ik meteen weet of het werkt of niet. Op het toneel bijvoorbeeld: je speelt een scène en merkt direct of het goed voelt. Of als ik aan mijn album werk, dan luister ik goed naar de muziek, voel ik wat het met me doet en schrijf ik de woorden op. Het gaat niet alleen om voldoening, maar ook om begrijpen hoe iets werkt en hoe het nóg beter kan.'

'Eigenlijk ben ik constant creatieve projecten aan het uitdenken en bouwen. Met acteren zit je vaak in zo’n afhankelijke positie: je wacht op telefoontjes of auditiekansen, en je gemoedstoestand kan daar zomaar van afhangen. Door al die andere bezigheden merk ik hoeveel ik eigenlijk in huis heb. Sporten en andere creatieve dingen helpen me uit mijn hoofd te komen en geven me het gevoel dat ik niet volledig afhankelijk ben van wat anderen van me vinden. Het gaat erom dat ik doe waar ik plezier uithaal en dat ik voel dat ik genoeg kan. Dat geeft mij vrijheid.'

Dit artikel verscheen als eerst in Men's Health-magazine. Alle Men's Health-content als eerste lezen? Sluit een abonnement af.

Meer van Men's Health? Volg ons ook op Facebook en Instagram.