Kan Ozempic het verouderingsproces vertragen? Dit weten we nu

Een middel dat vooral bekendstaat om gewichtsverlies en diabetes lijkt mogelijk nog een ander effect te hebben. Nieuw onderzoek naar semaglutide, de werkzame stof in onder meer Ozempic, geeft eerste aanwijzingen dat het bepaalde processen die samenhangen met veroudering kan afremmen.

Dat klinkt interessant, maar het betekent nog niet dat we een middel tegen veroudering hebben gevonden.

Onderzoekers zagen veranderingen in het DNA

Voor de studie, gepubliceerd in Nature Communications, keken wetenschappers naar gegevens van een eerder onderzoek. Daarin deden volwassenen met hiv-gerelateerde lipohypertrofie mee, een aandoening waarbij zich onder meer veel vet rond de buik kan ophopen. Mensen met deze aandoening hebben een grotere kans op versnelde biologische veroudering.

Van de deelnemers kregen 45 mensen gedurende 32 weken eenmaal per week semaglutide. Nog eens 39 deelnemers kregen een placebo. Daarna keken de onderzoekers naar veranderingen in het DNA van hun cellen. Daarbij gebruikten ze zogenoemde epigenetische klokken. Zie die als een soort biologische leeftijdsmeter: aan bepaalde veranderingen op het DNA kun je een schatting maken van hoe snel cellen verouderen.

De deelnemers die semaglutide gebruikten, lieten volgens die meetmethodes een tragere biologische veroudering zien dan de mensen die een placebo kregen. De onderzoekers zagen die verschillen in het bloed en in metingen die verband houden met onder meer de hersenen, het hart, de lever en de nieren.

Bij één van de meetmethodes lag het geschatte tempo van biologische veroudering ongeveer 9 procent lager in de semaglutidegroep. Ook vonden de onderzoekers veranderingen in ontstekingsstoffen die samenhangen met het risico op verschillende ziekten. Dat betekent niet dat de organen van deze mensen daadwerkelijk negen procent langzamer verouderden. De onderzoekers zagen veranderingen in biologische meetwaarden die gebruikt worden om veroudering te schatten.

Waarom zou semaglutide dit effect hebben?

Daar zijn verschillende mogelijke verklaringen voor. Een daarvan is ontsteking. GLP-1-medicijnen zoals semaglutide kunnen ontstekingsprocessen beïnvloeden. Daarnaast helpt semaglutide bij het verliezen van lichaamsvet, waaronder visceraal vet. Dat is het vet dat rond je organen zit. Een bepaalde hoeveelheid daarvan is normaal, maar te veel visceraal vet kan ontstekingsstoffen produceren.

Ook bij mensen met hiv speelt langdurige activering van het afweersysteem een rol bij versnelde biologische veroudering. Het is daarom mogelijk dat verschillende effecten van semaglutide hier tegelijk invloed op hebben. Dat is voorlopig nog een mogelijke verklaring en geen bewezen mechanisme. De studie laat vooral zien dat er iets lijkt te veranderen, niet precies waarom dat gebeurt.

Is Ozempic dan een anti-agingmiddel?

Nee, dat weten we nog helemaal niet. De onderzoekers hebben niet aangetoond dat mensen door semaglutide langer leven. Ook is niet bewezen dat gebruikers minder ouderdomsziekten krijgen of langer gezond blijven. Bovendien waren de deelnemers in deze onderzoeken geen gezonde doorsneevolwassenen. Ze hadden hiv en andere specifieke gezondheidsproblemen. We weten dus nog niet of hetzelfde effect zichtbaar zou zijn bij gezonde mensen.

En misschien wel het belangrijkste: de onderzoekers maten veranderingen in biologische markers, geen daadwerkelijke levensduur. Daarom is semaglutide op dit moment geen bewezen anti-agingmiddel. Wel leveren deze studies een interessante nieuwe onderzoeksvraag op: kan een medicijn dat nu vooral wordt gebruikt voor diabetes en gewichtsverlies ook processen beïnvloeden die met veroudering samenhangen?

Om daar antwoord op te geven zijn grotere onderzoeken nodig, met meer deelnemers, gezondere populaties en een veel langere follow-up. Pas dan wordt duidelijk of de veranderingen die onderzoekers nu in het DNA zien ook daadwerkelijk iets betekenen voor hoe gezond we ouder worden.

Dit artikel is eerder gepubliceerd door Men's Health USA

Volg je Men's Health al op Google Discover?
Mis nooit meer een artikel over training, voeding of gezondheid in Google Discover. Volg Men's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.