Ilia Topuria: 'een wereldtitel maakt niet gelukkig'

Binnen een paar jaar groeide Ilia Topuria (29) uit tot een van de grootste sterren van de UFC. Hij veroverde titels in twee gewichtsklassen en werd de eerste Spaanse UFC-kampioen ooit. In de documentaireserie The Topurias op HBO Max, laat hij de zoon, broer en vader achter het succes zien. Over discipline, geluk en de vraag die hem al sinds de ochtend na zijn eerste kampioenschap bezighoudt: wat nu?

De documentaireserie The Topurias volgt het leven van Ilia Topuria nadat hij UFC-kampioen werd. Maar wie hem echt wil begrijpen, moet verder kijken dan de kampioensgordels. Topuria werd geboren in het Duitse Halle als zoon van Georgische vluchtelingen uit Abchazië, een regio die werd getroffen door oorlog en etnische zuiveringen. Toen hij zeven jaar oud was verhuisde het gezin terug naar Georgië, waar hij voor het eerst in aanraking kwam met vechtsport via het Grieks-Romeins worstelen. Jaren later vertrokken zijn ouders opnieuw, ditmaal naar Spanje, op zoek naar een beter leven.

Topuria bleef met zijn broer en zus achter bij zijn grootouders, totdat hij zich op zijn vijftiende bij zijn ouders in Alicante voegde. Opnieuw moest hij zijn weg vinden in een nieuw land, zonder de taal te spreken en zonder vrienden. Volgens Topuria vormden juist die ervaringen de mentaliteit die hem uiteindelijk naar de top van de UFC bracht.

MH: Waarom wilde je juist nu deze documentaire maken?

‘Dit voelde als het juiste moment om meer van mijn leven te laten zien. We zien bekende sporters meestal alleen tijdens hun succesmomenten. Daardoor lijkt het soms alsof prestaties komen aanwaaien. Maar zo werkt het niet. Ik hoop te laten zien dat je met discipline, hard werken en nederigheid veel kunt bereiken. Het maakt niet uit waar je vandaan komt, zolang je maar weet waar je naartoe gaat.’

Het klinkt als een cliché, maar Topuria vertelt het alsof hij een levensles deelt.

Veel doelen waar je in de documentaire over praat, heb je inmiddels bereikt. Hoe blijf je gemotiveerd?

‘Tegenwoordig probeer ik vooral te genieten van het moment. Dat kon ik vroeger niet. Mijn idee van geluk was heel anders. Ik dacht altijd: als ik kampioen word, ben ik vanaf dat moment voor altijd gelukkig. Maar dat was niet zo. De ochtend nadat ik kampioen werd, werd ik wakker en dacht ik meteen: wat nu?’

In The Topurias zie je niet alleen een vechter, maar ook een man die veel nadenkt over zijn leven buiten de sport. Hij bezoekt regelmatig zijn roots in Spanje en Georgië en probeert vooral een goede vader, zoon en broer te zijn.

Is je kijk op de vechtsport veranderd sinds je vader bent geworden? MMA blijft een sport met risico’s.

‘Dat zie ik eigenlijk anders. Misschien lijkt het van buitenaf gevaarlijk, maar voor mij is dit normaal. Ik heb mijn hele leven aan deze sport gewijd. De risico’s horen erbij. Vechten is wat ik elke dag doe met mijn teamgenoten en sparringpartners. Voor mij is dat gewoon werk.’

Opvallend aan Topuria is dat hij niet leeft van gevecht naar gevecht. Waar veel vechters hun trainingsintensiteit sterk laten afhangen van een aankomende wedstrijd en daarna vaak weer abrupt terugschakelen naar het normale leven, houdt hij vrijwel het hele jaar dezelfde routine aan. Opstaan, lezen, hardlopen, trainen. Of er nu een gevecht gepland staat of niet.

Waarom werkt dat voor jou?

‘Omdat ik niet alleen train om de beste vechter ter wereld te zijn. Ik train ook voor mijn mentale gezondheid. Dat is minstens zo belangrijk. Echt succes draait niet om medailles of titels, maar om dagelijkse gewoontes die je gezond en gelukkig houden. Ik word gelukkig door dingen te doen die ik leuk vind, en ik houd van trainen en vechten.’

Zijn er ook dingen die je niet leuk vindt aan de sport?

‘De weight-cut. Die haat ik echt. Het voelt als de hel. De spanning voor een groot gevecht, de druk, de verwachtingen, daar wen je aan. Maar de honger en dorst tijdens een weight-cut wennen nooit. Tegelijk leer je tijdens zo’n periode veel over jezelf en over het leven. Hoe waardevol kleine dingen zijn, bijvoorbeeld. We zijn altijd op zoek naar meer, groter en beter, maar vergeten het glas water dat voor onze neus staat te waarderen.’

Wat veel terugkomt in de documentaire over Topuria’s leven, is zijn kleine inner circle. Familie, coaches, trainingspartners en vrienden die al jaren onderdeel zijn van zijn leven. Topuria omringt zich naar eigen zeggen graag met andere mensen om van hun expertise te leren. Centraal daarin staat zijn broer Aleksandre, ook UFC-vechter en tegenwoordig zijn hoofdcoach. Hun gezamenlijke droom: tegelijkertijd UFC-kampioen zijn.

Je broer als hoofdcoach, zorgt dat weleens voor wrijving?

‘Vroeger wel. Iedereen met broers of zussen weet hoe dat gaat. Maar inmiddels communiceren we veel beter. We hebben geleerd het persoonlijke en professionele van elkaar te scheiden. Dat ik mijn carrière en mijn leven met hem kan delen, betekent ontzettend veel voor me.’

Wat maakt jullie team zo hecht?

‘Iedereen in dit team is supergoed in wat hij doet. Het heeft me bijna mijn hele leven gekost om deze groep mensen bij elkaar te krijgen en ze zijn stuk voor stuk geweldig. We hebben verschillende karakters, maar hetzelfde hart. Dat is wat ons zo close maakt.’

© Getty Images

In de HBO Max documentaire The Topurias vat Topuria het belang van die hechte groep samen in één simpele gedachte: 'als je op je sterfbed ligt, vraag je niet of je je kampioensriem nog één keer mag vasthouden. Je wilt de mensen van wie je houdt nog een keer vasthouden.'

Als er over tien jaar opnieuw een documentaire over je leven wordt gemaakt, wat hoop je dan terug te zien?

‘Dat mijn moeder trots op me is. Dat mijn vader trots op me is. Dat mijn kinderen trots op me zijn. Dat ik zelf trots ben op de persoon die ik ben geworden en op de reis die ik samen met de mensen om me heen heb afgelegd.’

Dit artikel verscheen eerder in Men's Health magazine. Als eerst alle exclusieve content lezen? Neem nu een abonnement met korting!