Maakt pijn je een superheld?

Nood doet leven: maakt ‘hysterische kracht’ je bovennatuurlijk sterk in noodsituaties?

Update: 2 oktober 2025 om 13:58

© Getty Images

'Hysterische kracht': krijgt de mens superkrachten in noodsituaties?

Heeft de mens superkrachten? Ze zeggen wel eens dat je brein jouw kracht limiteert. En wanneer dat even niet gebeurt, ben je sterker dan ooit. Bijvoorbeeld bij pijn of paniek. Is het mogelijk?

Als voorbeeld van deze superkrachten wordt vaak de moeder bij een auto-ongeluk genoemd. Om haar vastzittende kinderen te redden heeft ze nog maar één onmogelijke optie: de auto optillen. Pure paniek, maar het lukt.

Vandaar dat dit vaak ‘hysterische kracht’ wordt genoemd. Ook mensen die buiten zinnen zijn zouden dit kunnen ervaren. Zelfs in het nieuws verschijnen soms wonderlijke verhalen, zoals een vrouw die zich met gebroken botten vasthoudt aan een boom tijdens een tsunami. Aan de andere kant is er nauwelijks een wetenschappelijke verklaring voor de superkrachten.

De invloed van pijn op je kracht

Het tekort van ‘hysterische kracht’ is dat het zogezegd alleen van sterke verhalen komt. Er is geen wetenschappelijke recreatie van zo’n geval. Misschien is krachtniveau inderdaad labiel in nood. Maar waar geldt dat ook voor? Het geheugen.

Desondanks is het niet vreemd om te geloven in superkrachten van de mens. In geval van leven of dood zijn we tot bizarre dingen in staat. Maar is die kracht dan ‘gewoon’ tegen alle verwachtingen in, of echt nooit eerder vertoond?

Een onderzoek dat in de buurt komt, is naar de reactie van motor-unit recruitment op pijn. Dus, hoe stuurt het brein spieren aan als er ook een pijnscheut wordt waargenomen?

“Voor het eerst keken we hier naar het gedrag van motor units – een team van een neuron in de hersenen en de bijbehorende spiervezels die dit commandocentrum aanstuurt – tijdens lage en hoge krachten in reactie op pijn.”

Daaruit kwam een mogelijke verklaring voor ‘hysterische kracht’ naar voren. “Motoreenheden geactiveerd bij lage krachten werden beperkt, terwijl motorneuronen geactiveerd bij hoge krachten hun activiteit vergroten.”

Geactiveerd bij hoge krachten zijn je type 2 spiervezels. Sterker dan het conditionele type 1 en de units die jij het liefst aanspreekt tijdens jouw krachttraining, omdat ze ook het vatbaarst zijn voor spiergroei.

Het lijkt zelfs een wisselwerking te zijn. De type 1 zijn niet zo sterk, dus worden beperkt. Maar om hun tekort op te vangen zijn de sterke type 2 vezels intensiever én langer actief.

No pain, no gain: moet je pijn gebruiken voor jouw training?

Moet je nu maar bench pressen terwijl je spotter twee wasknijpers op je tepels plaatst? Waarschijnlijk niet. Gebruik deze handige krachttoename maar voor je vecht-of-vluchtreactie bij roofdieren en natuurrampen.

Pijnsensaties zijn juist een reden voor je brein om je set eerder af te breken. Dus misschien ben je voor even sterker, het zal niet lang duren. Zeker als blijkt dat niet je leven, maar slechts je tepels in gevaar zijn. Dat hadden de onderzoekers overigens al uitgevonden.

“Deze aanpassingen staan uitingen toe van meer kracht tijdens acute pijn, maar kunnen uiteindelijk leiden tot meer vermoeidheid en stress van het spierweefsel.” Kortom: kracht door pijn laat je over je grens heengaan. Handig als het moet, maar je lijf doet het liever niet.

Kan een noodsituatie je superkrachten geven? In ieder geval meer kracht. Of de mens echt bovennatuurlijke kwaliteiten bezit die veilig worden opgeborgen door ons slimme brein, dat laten we voor nu even in het midden. De tepelklemmen kun je in ieder geval weer opbergen, wat ons betreft.

Meer van Men's Health? Volg ons ook op Facebook, Instagram en TikTok.

'Hysterische kracht': krijgt de mens superkrachten in noodsituaties?