Waarom een hitte-expert zijn airco alleen ’s nachts gebruikt

Wetenschapsjournalist Bill Gifford ziet airconditioning als een waardevol hulpmiddel tijdens warme zomers, maar waarschuwt dat verkeerd of overmatig gebruik ook nadelen heeft.

Midden in de zomer, wanneer de temperaturen oplopen en de airco onmisbaar lijkt, dringt zich een steeds relevantere vraag op: zijn we er niet té afhankelijk van geworden? Op kantoren, in winkelcentra, restaurants en zelfs thuis is het heel normaal dat het binnen zo koud is dat je een vest aantrekt, terwijl buiten de temperatuur ruim boven de 30 graden uitkomt.

Gebruik 'm op de juiste manier

Volgens Bill Gifford, gezondheidsjournalist en auteur van Born to sweat, een boek over de invloed van hitte op het menselijk lichaam, zit het probleem niet in de airco zelf, maar in de manier waarop we die gebruiken. Hij neemt afstand van doemscenario’s en pleit juist voor een evenwichtige omgang met een technologie die het leven in warme delen van de wereld ingrijpend heeft verbeterd.

Levensreddende uitvinding

Toen we hem vroegen of airconditioning een gezondheidsprobleem is geworden, zeker nu we een groot deel van de dag in gekoelde ruimtes doorbrengen, gaf Gifford een belangrijke nuance. In plaats van de airco af te wijzen, benadrukt hij juist de voordelen. ‘Airconditioning is een fantastische uitvinding die levens kan redden in warme klimaten en tijdens hittegolven’, zegt hij.

Die opmerking is extra relevant nu extreme hitte steeds vaker voorkomt. Gezondheidsautoriteiten in veel landen beschouwen toegang tot gekoelde ruimtes als een van de belangrijkste maatregelen om jezelf tegen hoge temperaturen te beschermen, vooral voor ouderen en mensen met een chronische aandoening.

Te koud is ook niet ideaal

Toch ziet Gifford dat veel ruimtes onnodig ver worden gekoeld. Volgens hem is het op veel plekken de norm geworden om de airco zo laag te zetten dat je voortdurend grote temperatuurverschillen ervaart. ‘In sommige delen van de wereld zijn gebouwen zo sterk gekoeld dat het er bijna aanvoelt als een koelkast’, zegt hij.

Dat leidt tot een situatie die veel mensen zullen herkennen: je loopt van een bloedhete straat een ijskoud kantoor binnen, gaat later weer naar buiten en herhaalt dat meerdere keren op een dag. Volgens Gifford is dat allesbehalve ideaal.

‘Het is niet gezond om steeds van de koelkast naar de oven te gaan en vervolgens weer terug de koelkast in’, waarschuwt hij.

Die visie sluit aan bij een centraal thema in zijn werk: het menselijk lichaam kan zich verrassend goed aanpassen aan warmte. Zweten is bijvoorbeeld een essentieel mechanisme om de lichaamstemperatuur te reguleren. Als we ons voortdurend afsluiten van de omstandigheden buiten, krijgt dat natuurlijke aanpassingsvermogen veel minder kans om zijn werk te doen.

Hier lees je waarom je lichaam het zwaar heeft bij 30+ graden, en wat je daaraan kunt doen.

Luchtkwaliteit telt ook mee

Daarnaast wijst Gifford op een aspect dat vaak onderbelicht blijft: de kwaliteit van de lucht binnenshuis. Het gaat niet alleen om de temperatuur. ‘Sommige airconditioningsystemen recirculeren simpelweg vervuilde lucht, en dat is niet gezond’, legt hij uit.

Daarmee vestigt hij de aandacht op het belang van goed onderhoud van ventilatie- en airconditioningsystemen en op voldoende toevoer van frisse lucht. In veel gebouwen ligt de nadruk volledig op een aangename temperatuur, terwijl ventilatie en luchtkwaliteit minder aandacht krijgen.

Zo gebruik je een airco het verstandigst

Hoe gebruik je een airco dan wél op een gezonde manier? Volgens Gifford draait het vooral om matiging en gezond verstand. ‘Ik probeer hem met mate te gebruiken’, zegt hij.

Er is wel één moment waarop hij de airco juist erg waardevol vindt: tijdens de nacht. ‘Vooral om goed te kunnen slapen’, legt hij uit.

Dat is niet zonder reden. Slaap en omgevingstemperatuur zijn nauw met elkaar verbonden. Uit veel onderzoeken blijkt dat een koele slaapkamer bijdraagt aan een betere nachtrust. ‘Veel studies laten zien dat we beter slapen in een koele kamer’, stelt hij.

Voor wie het wel gewoon moet doen met een hete slaapkamer, check hier hoe je alsnog in slaap valt in de hitte.

Dit artikel verscheen eerder bij Men's Health Spanje.

Volg je Men's Health al op Google Discover? 
Mis nooit meer een artikel over training, voeding of gezondheid in Google Discover. Volg Men's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.