Hitte-expert: ‘Dit is de meest verrassende ontdekking over de sauna’

Jarenlang werd hitte vooral gezien als iets waar je jezelf tegen moest beschermen. Maar die opvatting begint te kantelen. Steeds meer wetenschappelijke studies laten zien dat gecontroleerde blootstelling aan hoge temperaturen juist positieve effecten kan hebben op het lichaam. Van een betere cardiovasculaire gezondheid tot een sneller fysiek herstel: de mogelijke voordelen lijken groter dan lang werd gedacht.

Voor Bill Gifford, wetenschapsjournalist en auteur van Born to sweat – een boek over de effecten van hitte op het menselijk lichaam – is juist het feit dat er nog zoveel onbeantwoorde vragen zijn een van de meest fascinerende aspecten van dit onderzoeksgebied. Sommige onderzoeksvragen zouden een paar jaar geleden zelfs ondenkbaar hebben geleken, zoals de mogelijkheid dat een sauna ooit kan worden ingezet als behandeling voor psychische aandoeningen.

Verrassende ontdekking

Op de vraag welke wetenschappelijke ontdekking hem tijdens het schrijven van zijn boek het meest verraste, hoeft Gifford niet lang na te denken. Zijn antwoord gaat direct over een onderwerp dat veel mensen raakt.

‘Hittetherapie wordt onderzocht als mogelijke behandeling voor depressie. Een aantal studies laat zien dat mensen met een depressie die werden behandeld in een infraroodsauna, een duidelijke afname van hun depressieve klachten ervoeren’, legt hij uit.

Zijn uitspraak weerspiegelt een onderzoeksgebied dat nog volop in ontwikkeling is. Gifford benadrukt dan ook dat deze resultaten nog niet als definitief kunnen worden beschouwd. Wel vindt hij de eerste bevindingen veelbelovend genoeg om verder onderzoek te rechtvaardigen.

‘Er zou veel meer onderzoek naar moeten worden gedaan. Dat geldt ook voor de vraag hoe hittetherapie mogelijk kan helpen om de ziekte van Alzheimer te voorkomen, een enorm wereldwijd gezondheidsprobleem.’

Hittetherapie en Alzheimer

De wetenschappelijke belangstelling voor hittetherapie is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Onderzoekers proberen beter te begrijpen hoe het lichaam reageert wanneer de kerntemperatuur stijgt en welke biologische processen verantwoordelijk kunnen zijn voor de gezondheidsvoordelen die in verschillende studies zijn waargenomen.

Zo wordt onder meer gekeken naar veranderingen in ontstekingsprocessen, een verbeterde doorbloeding en de activering van specifieke eiwitten die een beschermende rol spelen in lichaamscellen.

Als het gaat om Alzheimer, benadrukt Gifford dat er nog veel werk te verrichten is. De ziekte vormt een van de grootste gezondheidsuitdagingen van een vergrijzende bevolking. Daarom verdient iedere mogelijke strategie die het risico zou kunnen verkleinen volgens hem grondig wetenschappelijk onderzoek.

Warmte lijkt beter voor spiergroei dan kou

Maar dat was niet de enige verrassende ontdekking tijdens het schrijven van zijn boek. Gifford stuitte ook op onderzoek dat vraagtekens zet bij een van de populairste herstelmethoden onder sporters.

IJsbaden zijn de afgelopen jaren uitgegroeid tot een vast onderdeel van de routine van veel topsporters en recreatieve sporters. Ze worden vooral gebruikt om sneller te herstellen na een training. Toch wijzen de studies die Gifford bekeek op een ander beeld wanneer spiergroei het doel is.

‘Nog een verrassing: blootstelling aan hitte lijkt beter te zijn voor spiergroei dan blootstelling aan kou.’

Volgens onderzoekers heeft dat te maken met de manier waarop het lichaam reageert op hoge temperaturen. Hoewel een ijsbad vermoeidheid kan verminderen en ontstekingsreacties op korte termijn kan afremmen, suggereren sommige studies dat koude ook een deel van de fysiologische aanpassingen kan onderdrukken die krachttraining juist stimuleert.

Post-workout saunasessie

Daarom geeft Gifford sporters die zoveel mogelijk spiermassa willen opbouwen een ander advies. ‘Na een training kun je beter naar de sauna gaan of een warm bad nemen dan in een ijsbad stappen.’ Tien voordelen van zo'n post-workout saunasessie lees je hier.

Wel plaatst hij daar meteen een nuchtere kanttekening bij. ‘Al gaat er op een hete zomerdag natuurlijk niets boven een ijsbad.’

Dit artikel verscheen eerder bij Men's Health Spanje.

Volg je Men's Health al op Google Discover? 
Mis nooit meer een artikel over training, voeding of gezondheid in Google Discover. Volg Men's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.