Onderzoek: zo word je een 'High Performer'
© Freepik
Wat jonge talenten onderscheidt, leidt zelden tot uitmuntendheid op latere leeftijd. Wat dat wel doet? Deze specifieke eigenschap die alle High Performers gemeen hebben.
Ouders zetten alles op alles om hun kinderen al op jonge leeftijd een voorsprong te geven. En coaches zoeken naar de perfecte formule voor succes op jonge leeftijd. Vroege specialisatie leidt in dat geval vaak tot vroege successen. Maar vroeg succes is niet de onderscheidende eigenschap die 'high performers' op latere leeftijd gemeen hebben. Sterker nog: onderzoekers ontdekten dat de mensen die de absolute top bereiken, zelden lijken op de mensen die daar beginnen. Wat die eigenschap dan wel is, dat lees je in dit artikel.
Dit hebben high performers gemeen volgens onderzoek
Onderzoek gepubliceerd in december 2025, analyseerde de ontwikkelgeschiedenis van bijna 35.000 high performers . Kinderen die later uitgroeiden tot Nobelprijswinnaars, Olympische medaillewinnaars, schaakgrootmeesters of wereldberoemde componisten. Hun ontwikkelgeschiedenis werd vergeleken met onderzoeksgegevens van jeugdtalenten: mensen die op jonge leeftijd op specifieke vlakken boven hun leeftijdsgenoten uitstegen. De volgende drie patronen kwamen duidelijk naar voren:
- Bijna 90% van de jeugdige toppresteerders hoorden als volwassenen niet meer bij die groep;
- Toekomstige wereldtoppers ontwikkelden zich geleidelijk, zonder vroege, uitzonderlijke talenten;
- Wereldtoppers besteedden hun jeugd aan uiteenlopende interesses en specialiseerden zich niet in één sport of discipline.
Waarom leidt variatie tot betere prestaties?
De onderzoekers suggereren dat variëren in meerdere activiteiten bredere fysieke, cognitieve en creatieve vaardigheden ontwikkelt, burn-outrisico vermindert, en mensen helpt hun beste langetermijndoel te vinden. Het lijkt erop dat vroege specialisatie, bijvoorbeeld doordat je op jonge leeftijd in een specifieke sport of een specifiek schoolvak uitblinkt, lijkt ten koste te gaan van groei op de lange termijn.
Dat betekent overigens niet dat iemand die al vroeg in het leven ergens in uitblinkt en zich specialiseert, later geen succes meer kan behalen. Maar als ouder of coach, die het beste met zijn kind of pupil voorheeft, doe je er waarschijnlijk beter aan je kind op verschillende manieren uit te dagen en te helpen in zijn of haar ontwikkeling. Dit werkt voor volwassenen natuurlijk net zo.
Kan iedereen een high performer worden?
Ook voor jou blijft het nuttig om jezelf te blijven uitdagen. Ook (vooral!) bij activiteiten waarin je niet getalenteerd bent. Om uitmuntend, virtuoos of hyperintelligent te worden, moet je veel talent hebben. Daar zit een geluksfactor bij: dat is niet voor iedereen weggelegd. Maar door in jezelf en je kennis te blijven investeren kun je jezelf naar een hoger niveau tillen.
Wat high performers echt onderscheidt van de rest? Niet hun vroege talent of kansen op jonge leeftijd: het is de bereidheid om te blijven leren, lang nadat anderen ermee stoppen.