Sport je veel na je 35e? Let op deze hartsignalen
© Getty Images
‘Sporten is gezond’, zo wordt altijd gezegd. Toch laat nieuw internationaal onderzoek zien dat ook fanatieke sporters alert moeten zijn. Met name op hart- en vaatziekten.
Fit zijn betekent niet risicovrij zijn
Lang gold het als een vanzelfsprekendheid: wie veel sport, beschermt zichzelf tegen hart- en vaatziekten. Maar dat beeld blijkt te simpel. Recent onderzoek toont aan dat een hele intensieve sportieve leefstijl in sommige gevallen óók risico’s met zich meebrengt (European Health Journal en The Journal of the American College of Cardiology).
Daarom slaan Europese en Amerikaanse cardiologieverenigingen de handen ineen. Het doel: artsen helpen om hartproblemen bij actieve sporters van middelbare en hogere leeftijd beter te herkennen en behandelen. ‘Sporten is gezond, maar sporters zijn niet immuun voor hart- en vaatziekten’, zegt inspanningsfysioloog Thijs Eijsvogels van het Radboudumc.
Juist fanatieke sporters lopen risico
Hoewel regelmatig bewegen de kans op veel chronische ziekten verlaagt en bijdraagt aan een langer leven, komen klassieke risicofactoren zoals hoge bloeddruk en een verhoogd cholesterol ook gewoon voor bij sporters. En die moeten we net zo serieus nemen als bij minder actieve mensen.
Sterker nog: sommige hartafwijkingen lijken juist vaker voor te komen bij fanatieke sporters. Denk aan hartritmestoornissen en verkalking van de kransslagaders. Waarom dat zo is, is nog niet helemaal duidelijk. Maar het benadrukt wel dat meer sporten niet automatisch betekent dat je volledig beschermd bent.
Herken de subtiele signalen
Een belangrijk aandachtspunt is dat klachten bij sporters zich anders kunnen uiten. Dat maakt het voor zowel sporters als artsen lastiger om problemen op tijd te herkennen. Waar niet-sporters sneller duidelijke symptomen ervaren, zijn signalen bij sporters soms subtieler.
Daarom is nu een richtlijn opgesteld waarin de meest voorkomende hartproblemen bij sporters ouder dan 35 jaar worden besproken. Europese en Amerikaanse artsen en onderzoekers werkten daarbij samen, onder leiding van Eijsvogels en cardioloog Guido Claessen van het Jessa Ziekenhuis in Hasselt, België
Claessen: ‘Naast typische klachten zoals pijn op de borst of kortademigheid bij inspanning, kan plotselinge onverklaarde achteruitgang in sportprestaties een teken zijn van bijvoorbeeld kransslagaderverkalking.’
Arts en sporter nemen samen beslissingen, waarbij niet alleen medische risico’s en klachten worden meegenomen, maar ook persoonlijke doelen. Denk aan iemand die wil blijven trainen voor een marathon, ondanks een diagnose.
Volgens Eijsvogels gaat het om de balans vinden tussen medische veiligheid en sportieve ambities. ‘Daarbij bekijken arts en sporter samen mogelijke behandelopties, waarbij niet alleen risico’s, prognose en klachten worden meegenomen, maar ook de persoonlijke sportieve doelen.’
Meer sport, meer vragen
De timing van deze richtlijn is geen toeval. Het aantal mensen dat deelneemt aan intensieve sportevents – zoals marathons, triatlons en wielerwedstrijden – groeit al jaren. Dat roept een fundamentele vraag op: zit er een bovengrens aan de gezondheidsvoordelen van sport?
Binnen het FIT-HEART-consortium, gefinancierd door de Hartstichting, wordt momenteel onderzocht wat de effecten zijn van langdurig en zeer intensief sporten op het hart—zowel bij recreanten als topsporters.
Wat betekent dit voor jou?
Voor de gemiddelde sporter verandert er weinig: bewegen blijft een van de beste dingen die je kunt doen voor je gezondheid. Maar train je intensief en ben je boven de 35? Dan is het verstandig om alert te zijn op signalen als:
- Onverklaarbare prestatievermindering
- Sneller buiten adem zijn dan normaal
- Pijn of druk op de borst
- Hartritmestoornissen
Twijfel je? Laat je checken. Want je fit voelen is geen garantie dat alles in orde is.