Waarom gezond eten het moeilijkst is bij familie en vrienden

Nurdin Pattipilohy (38) coacht al ruim twaalf jaar mensen op voeding en leefstijl. Hij ontwikkelt digitale leefstijlinterventies voor ziekenhuizen, schrijft en spreekt over gezondheid en gedrag, en houdt intens veel van eten. Als Indische bourgondiër staat hij net zo lief in de keuken als in de sportschool.

© Tom Cornelissen

Familiegeheim

Mijn vader was altijd de kok van de familie. Als we met de familie gingen eten, stond hij de hele dag in de keuken om voor iedereen z’n favoriete gerecht op tafel te zetten. Soms leverde dat grappige combinaties op: nasi goreng, lasagne en pannenkoeken voor de kids (en voor mij). Hij kon het ook heel goed. We deden ooit de catering bij een bruiloft: een paar honderd stokjes satay, een van zijn specialiteiten. De bruiloft was in een goed restaurant in Amsterdam. Achteraf probeerden meerdere koks zijn recept los te peuteren. Dat vond hij stiekem prachtig, maar het recept is nog steeds familiegeheim.

Liefde op een bord

In een Indonesisch-Indische familie wordt liefde vaker geuit in daden dan in woorden. In onze familie komt dat vaak neer op eten. Dat voel ik bijvoorbeeld als ik langs mijn moeder ga en ze mijn favoriete Indische gerecht heeft gemaakt: pastei tutup. Natuurlijk bakt ze onze favoriete krupuk, regelt een toetje en geeft porties mee voor de volgende dag. Trouwens: krupuk heeft ongeveer dezelfde voedingswaarden als chips. Helaas. Eten is vaak verbonden aan sociale situaties. Dat verbindt, maar kan ook schuren.

Gezelligheid met een prijs

In gezelschap van vrienden en familie eten we soms wel een derde tot de helft meer. Dat is niet weinig. Je kent vast zo’n moment waarop je had besloten gezonder te gaan eten, al vol zat of geen alcohol meer wilde drinken, maar door de situatie en voor de gezelligheid toch overstag ging. Als dat af en toe gebeurt is dat natuurlijk prima. Maar als je er steeds minder grip op hebt, kan het een probleem worden. Je grenzen aangeven is niet altijd makkelijk. Helemaal als je weet dat de ander het goed of zelfs liefdevol bedoelt.

Grenzen aangeven is óók voor jezelf zorgen

Ik merk dat dit soort situaties voor mij makkelijker worden als ik er vooraf al even bij stilsta. Niet om alles dicht te timmeren, maar om te weten wat ik zelf eigenlijk wil. Soms betekent dat dat ik een uitnodiging oversla, soms dat ik voor een alcoholvrije optie kies, en soms dat ik in een restaurant een slimmere keuze maak die past bij mijn doelen. Vaak helpt het al om iets hardop te zeggen. Gewoon als feit: wat ik wel en niet wil die avond. Opvallend genoeg levert dat zelden gedoe op, meestal vooral rust.

Als ik wil cutten, zeg ik dat van tevoren tegen mijn moeder. Dan voelt ze zich niet bezwaard als ik minder eet of meeneem. Ik vraag dan bijvoorbeeld of we fruit als toetje kunnen eten. De act of service om liefde te uiten is er nog steeds, maar sluit beter aan bij waar ik op dat moment sta. En dat is win-win.

Deze column verscheen als eerst in Men's Health Magazine. Alle Men's Health-content als eerste lezen? Sluit een abonnement af.

Volg je Men's Health al op Google Discover? 
Mis nooit meer een artikel over training, voeding of gezondheid in Google Discover. Volg Men's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.