Waarom feminisme niet werkt voor jonge mannen (en de manosphere wel)

Als (jonge) man wordt er aan je getrokken. Het feminisme wil dat je minder man wordt, de manosphere spreekt tot de oer-man in je.

Het begrip ‘manosphere’ valt steeds meer. Iets om voor op te passen, jonge mannen tegen te beschermen, maar ook iets met charme en aantrekkingskracht voor die jonge mannen. Het kwam als een reactie op het feminisme. Iets waar veel mannen juist afkeer voor voelen. Wat moet je met deze tweestrijd?

‘Feministen zijn schreeuwgrage mannenhaters’

Ik kreeg ooit een discussie met een vriendin. Ze was uitgesproken feminist (toen nog een vrij nieuw begrip in mijn dorp) en dit kwam ter sprake. Zij, avontuurlijk, vertrokken naar Amsterdam, progressief. Ik zuchtte: ‘Ach, feministen zijn gewoon schreeuwgrage mannenhaters’. Volledig gemeend. 

Ze was erg ontdaan. Boos zelfs. Het zette me aan het denken – over hoe ik gelijk had, natuurlijk. Jaren later zou ik bewust of onbewust een minor culturele antropologie volgen. De kern: feministische studies. Keep your friends close, but your enemies closer.

Feminisme is een vrouwelijk woord, werd door ‘de vrouw’ gevormd en komt met regelmaat op voor de vrouw. Maar is het daarom anti-man? Dat lijkt namelijk wel zo. En het is waar, in de zwart-witte wereld waar wij in leven. Waar iets voor of tegen is, goed of slecht, man of vrouw. Deze negatieve interpretatie ligt niet aan jou, het ligt aan de feministen zelf.

Iedere ideologie heeft ongeveer dezelfde levensweg. Het begint met goede bedoelingen, groeit, krijgt voor- en tegenstanders. Prima, maar daar gaat het mis. Voorstanders worden explosiever. Omdat ze hun tegenstanders de mond willen snoeren, of omdat zij zichzelf verliezen in de ideologie. Zo krijg je extremisten, die worden uitvergroot en geridiculiseerd, om de ideologie onderuit te halen.

Christenen zijn schijnheilig, moslims zijn terroristen, elke pedofiel is wit en elke kruimeldief zwart. En de feminist: dat is een schreeuwgrage mannenhater. Zij maken namelijk het meeste lawaai, als tegenbeweging tegen de kritiek. Het gaat niet meer om standpunten, maar hard schreeuwen en aandacht krijgen.

Waarom de manosphere zo aanlokkelijk is

Met die persona in gedachte, is de manosphere zo slecht nog niet. Wil je als man een jurk dragen, of wil je – zoals de Bijbel bijvoorbeeld zegt – hoofd van een gezin zijn, met de vrouw nederig naast je: ‘… want de man is het hoofd van zijn vrouw, zoals Christus het hoofd is van zijn gemeente.’ (Efeziërs 5)

De manosphere maakt gebruik van de extremistische kant van het feminisme. Dat intussen meer anti-man is geworden dan pro-vrouw. Zij gingen van de vrouwenonderdrukking beëindigen, tot het begin van mannenonderdrukking.

Genderneutraliteit, afscheid van traditionele gezinsrollen en mannen die hun vrouwelijke kant omarmen. Het maakt alles wat je leerde over man-zijn onzeker. De manosphere pleit voor terugkeer van dat oerinstinct. Laat de man gewoon man-zijn. Het beste voor zichzelf, en het beste voor de wereld.

Extra gevoed door de tweedeling. Kies je voor pro-vrouw, of pro-man? Manoshpere of femisphere? Ben je een man, of een manwijf? Die keuze lijkt makkelijk gemaakt, dus kiezen mannen voor hun mannelijkheid. Maar wat als we het geschreeuw weghalen, is het feminisme dan echt zo anti-man? 

Wat het feminisme écht wil voor mannen

De voornaamste ‘vijand’ van het feminisme is niet de man, maar het patriarchaat. De verwarring is snel gemaakt. Het patriarchaat staat voor een maatschappij die ontworpen, ingevuld en ingericht is door en voor witte mannen. Een beetje alsof jij een hele hoge Lego-toren hebt gebouwd, en de vrouw die ineens omschopt. 

Nu hebben we de misdaad: systematische onderdrukking van alles wat geen witte man is, door het patriarchaat. En de dader: de man. Toch? Fout. ‘De man’ wordt namelijk helemaal niet als dader van het patriarchaat gezien. Het is mede-slachtoffer, waar hij vaak zelf niet bewust van is. Dit wordt ook vergeten door de extremistische feministen volgens wie ‘alle mannen’ slecht zijn.

Dit systeem is duizenden jaren oud. Waarschijnlijk ontwikkeld vanuit logische rollen: de vrouw baart en zorgt; de man zorgt beschermt het fundament daaromheen. Niks mis mee, alleen naar mate onze samenlevingen veel complexer werden (vooral sociaal-cultureel), werd dit systeem uitgebouwd, versterkt en daarmee identificerend. Maar ook onzichtbaar. Het werd namelijk ‘normaal’.

Dus, als man weet je niet dat je onderdeel hiervan bent, dat je het in stand houdt door gewoon je leven te leiden en dat je ook slachtoffer bent. De vrouw werd maatschappelijk onderdrukt. Maar ook het beetje vrouw dat in iedere man zat, werd de kop ingedrukt.

Het feminisme wilde gewoon dat jij als man kan huilen, praten en reflecteren op emoties en gevoelige thema’s uit je jeugd. Ze willen dat je je onttrekt van de hardheid van het patriarchaat: ‘mannen moeten flink zijn’. Dat deze vrouwelijkheid omarmen uitgroeide tot mannen die zich comfortabel voelde in jurken en hoge hakken – daar kun je wat van vinden, prima – doet niets af aan de kern van het verhaal.

Pro-man of feminist

Het ware feminisme is niet anti-man. Het is anti-systeem. Dat op verschillende vlakken, verschillende groepen, op verschillende manieren onderdrukt en discrimineert. Dat kan de vrouw zijn die carrière wil maken, of de homoseksuele man die gendernormen verwerpt, de zwarte man die racistisch geprofileerd wordt, of de man die zichzelf opsluit met een krat bier omdat hij niet over zijn emoties kan praten.

Het kiest geen partij, het vraagt om het veranderen van het ‘normaal’ dat gecreëerd werd door het patriarchaat. In stand werd gehouden door generaties mannen én vrouwen. Niet omdat ze een of ander kwaadaardig doel hadden, maar omdat het als normaal werd gezien.

Dat gezegd hebbende. In de kern van de manoshpere zit ook iets goed, wil ik graag geloven. De man die voor zichzelf opkomt, die werkt aan zijn privé en werkomstandigheden, die zeker van zichzelf is. De boodschap, puur om het te verkopen, is echter toxisch. Want om te bestaan, heeft het een vijand nodig: de mannenhatende feminist, of progressiviteit. Nog wat breder: vrouwelijkheid.

Het voedt op de onzekerheid van mannen in de samenleving. Want als je geen aangewezen kostwinner meer bent, geen krachtige beschermer, geen heerser van het huis. Wat blijft er dan nog over? De man die dat allemaal nog steeds kan worden, alleen ook nog heel veel andere, minder traditionele rollen in kan nemen. Want echt feminisme sluit niets uit. Het wil de man die jij wil worden, niet die je opgelegd is door een idee van wat 'de man' moet zijn.

Volg je Men's Health al op Google Discover? 
Mis nooit meer een artikel over training, voeding of gezondheid in Google Discover. Volg Men's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.