Factcheck: hebben 20’ers hetzelfde testosteronniveau als 70’ers?

In de wereld van fitness, voeding en gezondheid passeren dagelijks honderden tips, trucjes en beweringen de revue. Maar wat is feit en wat is fabel? In de rubriek Factcheck houdt Men’s Health een populaire claim tegen het licht en worden de feiten ontleed.

Het klinkt als een schokkend idee: jonge mannen die hormonale waarden van oude mannen zouden hebben. Maar geeft de wetenschap hetzelfde beeld weer?

Testosteronniveaus vroeger versus nu

Grote populatiestudies laten zien dat het gemiddelde testosteron bij mannen over de decennia iets is gedaald. In Boston daalde het totaal‑testosteron bij mannen van 45–79 jaar tussen de late jaren ’80 en vroege jaren 2000 met ongeveer 22 procent, onafhankelijk van leeftijd.
In Israël bevestigde onderzoek bij meer dan 100.000 mannen (2006–2019) een leeftijdsonafhankelijke daling die niet volledig te verklaren was door stijgende obesitas. Zelfs jongere mannen in de VS (15–39 jaar) laten een daling zien volgens NHANES‑data.

Belangrijk: de daling is te klein om te zeggen dat twintigers nu op zeventigers-niveau zitten. De natuurlijke afname van testosteron is ongeveer 1 % per jaar na je dertigste, maar daarbovenop is de generatiedaling beperkt.

Waarom kan testosteron lager liggen?

De grote vraag is luidt als volgt: waarom liggen de algehele testosteronniveaus tegenwoordig lager dan vroeger. Verschillende factoren spelen mee, zoals leefstijl. Hogere BMI’s gaan samen met lagere testosteronwaarden, en veel mannen zijn zwaarder dan in eerdere generaties.

Daarnaast chemische verstoringen: plastics kunnen hormonen beïnvloeden, bijvoorbeeld wanneer jij een plastic bakje eten opwarmt in de magnetron.
Ook de meetmethodes zijn veranderd, waardoor oude en nieuwe data niet altijd direct vergelijkbaar zijn.

Tot slot kan zelfs afnemende seksuele activiteit bijdragen aan lagere waarden. Samen vormen deze factoren een mix van verklaringen, maar geen van allen leidt tot een drastische verlaging die de mythes ondersteunen.

Laatste ontwikkelingen

Nieuw onderzoek kijkt steeds meer naar de mix van chemische stoffen om ons heen en hoe die samen onze hormonen beïnvloeden. Interessant genoeg zien wetenschappers dat dit niet alleen in het Westen gebeurt, maar over de hele wereld. Het is dus echt een brede mix van milieu en leefstijl die meespeelt. Sommige onderzoekers stellen zelfs dat ons hormoonsysteem zich op de lange termijn aanpast aan de moderne wereld, zonder dat dat per se slecht nieuws is.

Testosteron bij onze voorgangers

Vroegere mensen hadden vaak hogere testosteronwaarden, zoals blijkt uit schedelvormen met zware wenkbrauwbogen. Later daalden deze waarden en kreeg men een ronder hoofd met minder agressieve kenmerken. Dat lijkt te maken te hebben met meer samenwerking en sociaal slim gedrag, wat evolutionair gezien handig was.

Feiten en weetjes

Niet alleen mensen hebben hormonale schommelingen: ook chimpansees en bonobo’s tonen pieken van testosteron bij competitie. Lagere testosteronwaarden kunnen evolutionair gezien bijdragen aan samenwerking, minder agressie en sociale stabiliteit.
Moderne milieu-invloeden zoals microplastics blijven echter wél een aandachtspunt.

Factcheck-conclusie

Kortom: twintigers hebben vandaag de dag niet hetzelfde testosteron als zeventigers uit de jaren zeventig. De daling is subtiel en beïnvloed door leefstijl, milieu en meetmethodes. De bewering dat jonge mannen nu op het hormoonniveau van oude mannen zitten, klopt simpelweg niet. Het is een mythe die viraal ging, maar niet door de wetenschap wordt ondersteund.

Meer van Men's Health? Volg ons ook op Facebook en Instagram.