Kan een spannende WK-wedstrijd een hartaanval uitlokken? Volgens deze cijfers wel
Getty Images
Miljoenen mensen zitten dit WK aan de buis gekluisterd om hun favoriete land aan te moedigen. Voor de meeste fans levert dat hooguit een verhoogde hartslag op. Toch laten meerdere onderzoeken zien dat de spanning van een belangrijke voetbalwedstrijd bij sommige mensen meer kan doen dan alleen de zenuwen op de proef stellen. Vooral mannen met bestaande hart- en vaatproblemen lijken kwetsbaar.
Op speeldagen overlijden gemiddeld meer Nederlanders
Uit een analyse van Uitvaartland, gebaseerd op CBS-cijfers, blijkt dat op de speeldag van het Nederlands elftal én de dag erna gemiddeld 6,8 procent meer Nederlanders overlijden dan op de dag vóór de wedstrijd.
Voor het onderzoek werden de tien spannendste EK- en WK-wedstrijden van Oranje sinds 2004 onder de loep genomen. Daarbij sprongen een aantal wedstrijden eruit:
Nederland – Letland (EK 2004): +24,5%
Nederland – Italië (EK 2008): +14,6%
Nederland – Brazilië (WK 2010): +8,5%
Nederland – Chili (WK 2014): +7,9%
Nederland – Portugal (WK 2006): +7,6%
Nederland – Mexico (WK 2014): +6,6%
Nederland – Argentinië (WK 2014): +6,5%
Nederland – Denemarken (WK 2010): +5,0%
Niet iedere wedstrijd liet hetzelfde beeld zien. Zo lag het aantal overlijdens tijdens en na de WK-finale tegen Spanje in 2010 juist 4,9 procent lager dan de dag ervoor. Ook na de strafschoppenzege op Costa Rica tijdens het WK van 2014 werd een lichte daling van 2,3 procent gemeten. Dat onderstreept dat er meerdere factoren meespelen en dat de cijfers geen direct oorzakelijk verband bewijzen.
Ook wetenschappelijk onderzoek ziet hetzelfde patroon
De analyse van Uitvaartland staat niet op zichzelf. Onderzoekers van het Universitair Medisch Centrum Utrecht zagen al eerder dat na de EK-kwartfinale tussen Nederland en Frankrijk in 1996, die Oranje na strafschoppen verloor, opvallend meer mannen overleden aan een hartinfarct of beroerte dan normaal. Bij vrouwen werd die stijging niet gevonden.
Ook internationaal zijn vergelijkbare resultaten gevonden. Een andere studie liet zien dat tijdens het WK van 2006 in Duitsland het aantal acute hartproblemen 2,66 keer hoger lag op dagen waarop Duitsland speelde. Vooral de meest spannende wedstrijden zorgden voor een duidelijke piek.
Daarnaast bleek uit een Duitse studie dat tijdens het WK van 2014 het aantal ziekenhuisopnames vanwege een hartinfarct 3,7 procent hoger lag dan in een vergelijkbare periode een jaar later.
Ook strafschoppenseries lijken een extra risico met zich mee te brengen. Nadat Engeland tijdens het WK van 1998 na penalty's werd uitgeschakeld door Argentinië, steeg het aantal sterfgevallen door hartproblemen met ongeveer 25 procent op de wedstrijddag en de dag erna.
Waarom is voetbalstress zo belastend?
Tijdens een spannende wedstrijd maakt je lichaam stresshormonen zoals adrenaline aan. Daardoor stijgen je hartslag en bloeddruk en moet je hart harder werken.
Voor gezonde supporters is dat meestal geen probleem. Maar bij mensen met vernauwde kransslagaders, een hoge bloeddruk of andere hart- en vaatziekten kan zo'n plotselinge stressreactie net de trigger zijn voor een hartinfarct of hartritmestoornis.
Daarom spreken cardiologen liever van een uitlokkende factor dan van een directe oorzaak.
En hoe zit dat met het WK van 2026?
En: moet ik nu stoppen met voetbal kijken? Nee. Natuurlijk niet. Voor de overgrote meerderheid van de supporters blijft voetbal kijken volkomen veilig. Heb je echter al een bekende hart- of vaatziekte, een doorgemaakt hartinfarct of moeilijk instelbare hoge bloeddruk, dan is het verstandig om tijdens extreem spannende wedstrijden alert te zijn op klachten zoals pijn op de borst, ernstige kortademigheid of een onregelmatige hartslag.
Voor het huidige WK zijn nog geen epidemiologische onderzoeken gepubliceerd waaruit blijkt dat het aantal hartproblemen of sterfgevallen daadwerkelijk is toegenomen. Zulke analyses verschijnen vaak pas maanden of zelfs jaren later, wanneer sterfte- en ziekenhuisgegevens volledig beschikbaar zijn.
Volg je Men's Health al op Google Discover?
Mis nooit meer een artikel over training, voeding of gezondheid in Google Discover. Volg Men's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.