Wat gebeurt er tijdens een prostaatonderzoek?

Als de huisarts vermoedt dat er misschien iets mis is met je prostaat, kan die een bloedonderzoek laten doen om bepaalde stoffen te meten, zoals PSA (prostaat-specifiek antigeen). Dit eiwit wordt aangemaakt in je prostaat en kan bij sommige aandoeningen verhoogd zijn. Dat betekent niet automatisch dat je kanker hebt, maar het kan wel reden zijn voor verder onderzoek. Dit moet je weten voordat je een prostaatonderzoek laat doen.

De PSA-test

Deze test meet dus de hoeveelheid PSA in je bloed, een eiwit dat alleen door de prostaat wordt aangemaakt. Normaal gesproken komt PSA in kleine hoeveelheden in je bloed voor. Als de PSA-waarde hoger is dan 3, kan dit – afhankelijk van je leeftijd en andere factoren – reden zijn voor verder onderzoek. Een PSA-test is een eenvoudig bloedonderzoek waarbij een kleine hoeveelheid bloed wordt afgenomen, meestal in de plooi van je elleboog.

Verhoogd risico

Symptomen zoals bloed in je urine of plasproblemen moeten altijd direct worden onderzocht. Maar ook zonder symptomen is het belangrijk je persoonlijke risico's te kennen. Volgens de Prostaatkankerstichting spelen leeftijd, genetische factoren en etniciteit een rol bij het risico op prostaatkanker. Bovendien neemt het risico voor alle mannen vanaf hun 50e toe, en bij mannen van Afrikaanse afkomst komt de ziekte vaker en vaak agressiever voor. Erfelijke of familiaire aanleg is in ongeveer 5 tot 10 procent van de gevallen de oorzaak.

Vervolgstappen

Een verhoogde PSA-waarde kan wijzen op prostaatkanker, maar heeft vaak ook andere oorzaken, zoals leeftijd, een goedaardige prostaatvergroting of een ontsteking. Omgekeerd sluit een lage PSA-waarde kanker niet volledig uit, omdat sommige agressieve vormen geen PSA aanmaken. Als je PSA-waarde abnormaal hoog is, zal je huisarts je risicofactoren en medische geschiedenis bekijken om te bepalen wat de volgende stappen zijn. Dit kan een niet-invasieve MRI-scan zijn om te beoordelen of verdere tests, zoals een biopsie, nodig zijn.

Bevolkingsonderzoek

Volgens de Prostaatkankerstichting sterven in Nederland jaarlijks ongeveer 3.000 mannen aan prostaatkanker. Hoewel prostaatkanker de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen is, bestaat er in Nederland geen bevolkingsonderzoek voor prostaatkanker. Experts adviseren vroege opsporing van prostaat-kanker om sterfte te verminderen. De Prostaatkankerstichting pleit ook voor een screeningsprogramma, vergelijkbaar met borstkanker-onderzoek. Ondanks dat er nog geen landelijk onderzoek is, zijn er verbeteringen in diagnostische technieken, zoals MRI-geleide biop-sieën. Er wordt gewerkt aan een verantwoorde manier om screening in te voeren, maar dit blijft een complex proces door zorgdruk.

Meer van Men's Health? Vlg ons ook op Facebook en Instagram.