Scrollen beïnvloedt je mentale welzijn: check of jij té veel op je telefoon zit

Ik zit veel te veel en te vaak op mijn telefoon. Even scrollen als afleiding, een filmpje op YouTube, appen met vrienden of muziek luisteren via Spotify: alles gaat via dat verdomde scherm. Tijdens mijn vakantie op Kreta besloot ik daarom een experiment te doen. Zes dagen lang liet ik mijn telefoon op de hotelkamer liggen. En man, wat was dat lekker. Geen scherm voor mijn neus, geen constante prikkels, maar gewoon écht aanwezig zijn in het moment.

Begrijp me niet verkeerd: ik kan op z'n tijd enorm genieten van een beetje doelloos scrollen op de bank. Maar die vakantie liet me ook zien hoeveel rust het geeft als je dat even niet doet. Het was een confronterend besefmoment. Sindsdien probeer ik bewuster met mijn schermtijd om te gaan.

Niet veel later kreeg ik een persbericht van MIND onder ogen. De boodschap was opvallend simpel: 'De manier waarop je je smartphone gebruikt, is bepalend voor hoe je je voelt.'

Dat klinkt misschien als een open deur, maar wetenschappelijk onderzoek laat zien dat er meer waarheid in zit dan je denkt.

Niet je telefoon is het probleem, maar wat je ermee doet

Een smartphone is niet per definitie slecht voor je mentale gezondheid. Integendeel. Via WhatsApp houd je contact met vrienden, luister je een ontspannende podcast of plan je een hardlooptraining.

Het probleem ontstaat vooral wanneer je telefoon een automatische uitweg wordt voor verveling, stress of negatieve emoties.

Volgens MIND laten onderzoeken zien dat apps waarbij je vooral passief consumeert, zoals eindeloos scrollen door TikTok of Instagram, vaker samenhangen met een slechter humeur. Apps waarbij je actief contact hebt met anderen, zoals WhatsApp, kunnen juist bijdragen aan een gevoel van verbondenheid.

Waarom is je telefoon zo moeilijk weg te leggen?

Dat je automatisch naar je telefoon grijpt, is geen toeval. Volgens MIND spelen verschillende psychologische mechanismen een rol:

• meldingen activeren je beloningssysteem;
• nieuwsgierigheid zorgt ervoor dat je steeds wilt kijken of er iets nieuws is;
• FOMO (Fear Of Missing Out) maakt dat je niets wilt missen;
• uit gewoonte pak je je telefoon vaak zonder er bewust over na te denken;
• bij stress of verveling biedt je smartphone een snelle vorm van afleiding.

Juist die combinatie maakt smartphones zo aantrekkelijk.

Herken jij deze signalen?

Vraag je je af of je misschien iets te vaak op je telefoon zit? Volgens MIND kunnen deze signalen daarop wijzen:

• Je pakt je telefoon automatisch, zonder duidelijke reden.
• Je vindt het lastig om hem weg te leggen.
• Je voelt je onrustig wanneer je telefoon niet in de buurt is.
• Je slaapt slechter doordat je 's avonds blijft scrollen.
• Je gebruikt je telefoon om stress of verveling te vermijden.
• Je hebt minder aandacht voor hobby's of sociale contacten.
• Mensen in je omgeving maken opmerkingen over je schermtijd.

Een paar van deze signalen herkennen is niet direct reden tot paniek. Wel kan het een goed moment zijn om eens kritisch naar je eigen gewoontes te kijken.

Kleine aanpassingen maken een groot verschil

Gelukkig hoef je je smartphone niet direct de deur uit te doen.

Volgens MIND helpen simpele aanpassingen als het uitzetten van meldingen, het buiten handbereik leggen van je mobiel of het vervangen van een 'scrollmoment' voor een wandeling of gesprek.

Doe mee aan de 'Leg je telefoon weg challenge'

Wil je ontdekken hoeveel invloed je smartphone eigenlijk op je dag heeft? Dan kun je meedoen aan de Leg je telefoon weg challenge van MIND.

Van 21 tot en met 27 september 2026 proberen deelnemers hun smartphone maximaal een half uur per dag te gebruiken. Uit de pilot van vorig jaar, waaraan ruim 4.000 mensen deelnamen, bleek dat veel deelnemers meer rust, focus en ontspanning ervoeren.

Wie meedoet ontvangt vooraf een gratis werkboek met praktische tips, oefeningen en alternatieven voor je smartphonegebruik.

Meer informatie of aanmelden kan via deze pagina van MIND.

Volg je Men's Health al op Google Discover?
Mis nooit meer een artikel over training, voeding of gezondheid in Google Discover. Volg Men's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.