Waarom ik stopte met cheat meals: eten is niet goed of slecht

Nurdin Pattipilohy (38) coacht al ruim twaalf jaar mensen op voeding en leefstijl. Hij ontwikkelt digitale leefstijlinterventies voor ziekenhuizen, schrijft en spreekt over gezondheid en gedrag, en houdt intens veel van eten. Als Indische bourgondiër staat hij net zo lief in de keuken als in de sportschool.

Waarom cheat meals bij mij niet werken

Ik deed jarenlang aan cheat meals. Voor wie ze niet kent: dat zijn maaltijden met dingen die je heel lekker vindt, maar ziet als ‘slecht’. Vaak omdat ze calorierijk zijn of niet per se voedzaam. Je ontzegt jezelf die dingen en alleen op specifieke momenten laat je ze toe. Zo creëer je het forbidden fruit-effect. Omdat het niet mag, denk je er constant aan. Op het moment dat het dan wél mag, kun je jezelf vaak niet bedwingen. Alle remmen gaan los. Misschien herken je dat gevoel wel.

Ik heb met vallen en opstaan geleerd dat cheat meals voor mij niet werken. Tegenwoordig schiet de naam me al in het verkeerde keelgat. Als je ‘cheat’ zegt in een relatie, dan ga je vreemd. Dan doe je iets wat niet mag. Maar als je moet cheaten op hoe je eet, klopt er iets niet aan de basis.

Stop met je schuldig voelen

Het probleem is dat we vaak een moraliteit aan eten koppelen. Neem guilty pleasures. Dat zijn vaak dingen die we heel lekker vinden, zoals een koekje of een ijsje. Meestal calorierijk, misschien niet boordevol vitamines of vezels, maar who cares? Daar hoef je je toch niet schuldig over te voelen? Dat haalt alleen maar iets weg van de ervaring. In plaats van genieten verschuift de focus naar schaamte. Maar laten we eerlijk zijn: je eet gewoon een ijsje. Tenzij je het net van een kind hebt afgepakt, hoef je je daar niet schuldig over te voelen.

Ik geloof niet in ‘goed’ en ‘slecht’ eten. Context is koning.

Neem dit voorbeeld: wat is beter, een stronk broccoli of een Mars? De meeste mensen zeggen broccoli. Toch: als ik een halve marathon ga lopen, is die Mars opeens een stuk praktischer dan broccoli. De vezels in broccoli zorgen er waarschijnlijk vooral voor dat je onderweg een toilet moet opzoeken in plaats van de finish haalt.

Natuurlijk bestaat er wel zoiets als een goed of slecht eetpatroon, maar dat zit niet in één product of één moment. Dat zit in wat je over een hele week doet. Is taart slecht? Vraag het aan mijn vrouw op mijn verjaardag. Elke avond taart eten is een ander verhaal. Het gaat om het patroon, niet om het product.

Beetje meer grijs-denken

Voor veel mensen is zwart-witdenken makkelijker dan grijs. Goed en slecht. Alles of niets. Het voelt duidelijk, maar het maakt een gezonde relatie met eten op de lange termijn juist lastiger. En het werkt bijna nooit blijvend, tenzij je leeft als een monnik misschien.

Voor mij werkt het simpel: ik eet het grootste deel van de tijd voedzaam omdat ik me daar goed bij voel. Als ik zin heb in een ijsje, eet ik een ijsje. Want het lekkerste ijsje is er een zonder schuldgevoel.

Deze column verscheen als eerst in Men's Health Magazine. Alle Men's Health-content als eerste lezen? Sluit een abonnement af.

Volg je Men's Health al op Google Discover? 
Mis nooit meer een artikel over training, voeding of gezondheid in Google Discover. Volg Men's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.