Laag testosteron? Voor veel mannen is dit effectiever dan TRT
Pexels
Testosteronvervangingstherapie (TRT) is populairder dan ooit. Maar nieuw onderzoek laat zien dat mannen met overgewicht en een laag testosteron mogelijk meer baat hebben bij vetverlies dan bij extra testosteron.
Het lijkt alsof je tegenwoordig niet om TRT heen kunt. Steeds vaker fungeert het als een keurige, medisch klinkende manier om te zeggen: ‘Ik heb besloten anabole steroïden te gebruiken, maar dan verpakt in een net jasje.’
Laat één ding duidelijk zijn: testosteronvervanging is een volwaardige medische behandeling. Voor mannen bij wie een klinisch testosterontekort is vastgesteld én die onder goede medische begeleiding staan, kan TRT een wereld van verschil maken. Alleen lijken we onderweg een paar belangrijke stappen te zijn vergeten. Namelijk: weten we wel zeker dat je testikels niet goed functioneren, of worden ze simpelweg onderdrukt door de gevolgen van je leefstijl?
Nieuw onderzoek suggereert namelijk dat voor sommige mannen met overgewicht en een laag testosteron de krachtigste behandeling niet bestaat uit het toevoegen van extra testosteron, maar uit het verliezen van lichaamsvet.
Het onderzoek
Onderzoekers bestudeerden mannen met obesitas en metabool hypogonadisme: een vorm van testosterontekort die samenhangt met een slechte stofwisselingsgezondheid. De deelnemers werden verdeeld over drie groepen. De eerste groep kreeg tirzepatide, het afslankmiddel dat onder meer wordt verkocht onder de merknaam Mounjaro. De tweede groep kreeg leefstijladviezen. De derde groep gebruikte testosteronvervanging via een gel die door de huid wordt opgenomen. Daarnaast volgde iedereen een caloriebeperkt dieet en kregen alle deelnemers het advies om dagelijks twintig minuten stevig door te wandelen.
Na twee maanden sprong de tirzepatidegroep er duidelijk uit. Deze mannen vielen meer af, verloren meer buikomvang, zagen hun vetmassa sterker afnemen en scoorden beter op het gebied van erectiele functie. Maar misschien nog interessanter: zij boekten ook de grootste vooruitgang in totaal testosteron, vrij testosteron en biologisch beschikbaar testosteron.
En waar het simpelweg toedienen van testosteron de hormoonbalans niet per se verbetert, daalde in deze groep juist ook het estradiolgehalte – een vorm van oestrogeen.
Wat betekent dit?
Dat is belangrijk, omdat lichaamsvet veel meer is dan alleen overtollig gewicht. Vetweefsel is metabool actief en produceert aromatase, een enzym dat testosteron omzet in oestrogeen. Simpel gezegd: hoe meer overtollig vet je met je meedraagt – vooral rond je buik – hoe groter de kans dat een deel van je testosteron wordt omgezet in oestrogeen.
Bij mannen kan dat bijdragen aan obesitasgerelateerd hypogonadisme: een klinisch laag testosterongehalte dat wordt veroorzaakt door een verstoorde stofwisseling. In sommige gevallen speelt dit ook een rol bij gynaecomastie, oftewel borstvorming bij mannen. Je weet wel: het onderwerp waar de helft van fitness-Instagram met het zelfvertrouwen van een endocrinoloog over praat, maar met de wetenschappelijke onderbouwing van een kleedkamerverhaal.
Natuurlijk is de olifant in de kamer hier het gebruik van tirzepatide. Op het eerste gezicht lijkt het immers alsof je het ene medicijn simpelweg inruilt voor het andere. Daarom is het belangrijk om te benadrukken dat dit onderzoek níét betekent dat iedere man met een laag testosteron meteen een afslankinjectie nodig heeft. Tirzepatide is een serieus geneesmiddel, geen snelle oplossing. Het brengt kosten met zich mee, zowel financieel als in de vorm van mogelijke bijwerkingen.
De belangrijkste les
Toch zit de belangrijkste boodschap ergens anders. Heb je overgewicht, slaap je structureel te weinig, heb je weinig spiermassa, sta je voortdurend onder stress en bestaat je dieet vooral uit bewerkte koolhydraten en energiedrankjes? Dan zou TRT waarschijnlijk niet je eerste stap moeten zijn.
Heb je daadwerkelijk hypogonadisme? Ga dan naar een arts. Laat bloedonderzoek doen en laat je goed onderzoeken. Vertrouw je hormoonhuishouding alsjeblieft niet toe aan een gast met een podcast.
Voor veel mannen blijft het minst spectaculaire advies waarschijnlijk ook het beste: verlies vet, bouw spiermassa op, eet bewust, beweeg meer, slaap voldoende en kijk vervolgens wat er gebeurt.
Soms is de beste manier om je testosteron te verhogen niet door testosteron toe te voegen, maar door je lichaam minder redenen te geven om de eigen aanmaak af te remmen.
Dit artikel verscheen eerder bij Men's Health UK.
Volg je Men's Health al op Google Discover?
Mis nooit meer een artikel over training, voeding of gezondheid in Google Discover. Volg Men's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.