Airfryer: gezond wondermiddel of slimme marketing? 6 mythes ontkracht

Dat de airfryer gezonder is dan de frituurpan is geen gebakken lucht. Maar betekent dit dat je maar alles in de mini-oven moet pleuren?

De airfryer verhit lucht en blaast dit razendsnel rondom en door je voedsel. Door deze hitte-tornado in een doosje word je eten gaar zonder frituurvet, of überhaupt veel olie. Dat maakt je frietjes een stuk minder ongezond. Alleen zijn ‘niet ongezond’ en ‘wel gezond’ nog altijd verschillende dingen. Welke mythes zijn niet waar?

Mythe 1: ‘Alles uit de airfryer is automatisch gezond’

Een misvatting, een excuus om veel frituurvoer te eten, of gewoon onwetendheid? Frikandellen, kipnuggets en andere snacks bevatten vaak nog steeds veel zout, verzadigd vet of sterk bewerkte ingrediënten. De bereidingswijze verandert immers niet de voedingswaarde van het product zelf.

Een airfryer maakt dit eten minder slecht dan uit de frituur. Dat is nog geen reden om er elke dag je bord mee te sieren. Houd het grotendeels nog steeds bij fruit, groenten en (mager) volwaardig vlees. Maar wil je af en toe frietjes met wat kipnuggets of een frikandel eten, dan is de airfryer je beste vriend.

Mythe 2: ‘Airfryer-friet bevat bijna geen calorieën’

Dat zou mooi zijn. En ja, de meeste calorieën van jouw bestelde frietje oorlog zitten in het vet en in de saus. Airfryer-friet is regelmatig wel voorgebakken in olie. Dat maakt het niet per se slecht, maar zeker niet calorieloos.

En vooral als je dit als excuus gebruikt om je friet nog steeds te verdrinken in romige mayonaise en een exrta snack neemt. Want wie kan jou nog iets maken na deze dieet-friet? En vervolgens sta je raar te kijken dat de weegschaal de verkeerde kant opgaat.

Vind je frietjes echt heel lekker, eet het dan in ieder geval als aardappel. Vlees, wat groenten en wat airfryer-friet, zonder veel of volle saus, is een prima maaltijd. Maak je de friet ook nog zelf, door aardappel te snijden en wat olie eroverheen te doen, dan is ‘friet’ maar een naam. Je eet gewoon gebakken aardappel.

Diepvriesfriet (200 gram)

• Traditioneel gefrituurd: circa 478 kcal en 21 gram vet
• Airfryer: circa 246 kcal en 6 gram vet

Zelfgemaakte friet van aardappel (200 gram)

• Oven met 1 eetlepel olie: circa 308 kcal en 12 gram vet
• Airfryer met 1 theelepel olie: circa 236 kcal en 4 gram vet

Onderzoek gepubliceerd in het European Journal of Lipid Science and Technology liet zien dat airfryer-aardappelen gemiddeld zo’n 70 procent minder vet bevatten dan traditioneel gefrituurde varianten, terwijl proefpersonen nauwelijks verschil proefden.

Mythe 3: ‘Een airfryer hoef je nauwelijks schoon te maken’

Hoewel de binnenkant er vaak schoon uitziet, hopen vetresten, kruimels en voedseldeeltjes zich snel op in de mand, rondom het verwarmingselement en in de ventilatieopeningen. Worden deze resten niet verwijderd, dan kunnen ze bij een volgende bereiding verbranden.

Dat ruik je niet alleen, het kan ook de smaak beïnvloeden, het apparaat sneller beschadigen en schadelijke stoffen laten vrijkomen door herhaaldelijk verhitten van olie en voedselresten. Op dat moment geldt hetzelfde principe als bij frituurvet: vet dat herhaaldelijk wordt verhit, kan ongewenste stoffen vormen die je liever niet zo veel binnenkrijgt.

Maak de mand daarom na ieder gebruik schoon en controleer regelmatig de rest van het apparaat. Het bespaart je geld, maar vooral je gezondheid.

Mythe 4: ‘Met een airfryer heb je geen oven meer nodig’

Een airfryer is handig, maar geen volledige vervanger van je oven. Voor kleine porties werkt hij vaak sneller en energiezuiniger. Maar zodra je voor meerdere personen kookt of grotere gerechten wilt bereiden, zit je snel aan de max. De naam ovenschotel is nog altijd niet vervangen door airfryer-schotel. Dat heeft een reden.

Daarnaast zijn baktijden en temperaturen niet één-op-één over te nemen. Door de krachtige luchtcirculatie kleuren gerechten sneller dan in een conventionele oven. Dat is handig voor friet of groenten, maar kan bij grotere stukken vlees juist voor problemen zorgen.

Mythe 5: ‘Hoe bruiner, hoe beter’

Wanneer je voeding verhit boven de 120 graden – vrijwel altijd in een airfryer – kan de stof acrylamide vrijkomen. Bij bijvoorbeeld aardappelen of toast. Dit heet de Maillard-reactie, waardoor eten die bruine kleur en gebakken smaak krijgt.

Lekker, en onvermijdelijk, maar te de European Food Safety Authority waarschuwt voor de DNA-beschadigende en kankerverwekkende werking van het stofje. Nog geen paniek, het bewijs komt vooral van onderzoeken in ratten. Onderzoek in mensen kan geen harde conclusies trekken. Bewust en met mate, luidt het devies. Voorkom dus in ieder geval dat je iets laat aanbakken, of restjes meerdere keren verhit.

Mythe 6: ‘Olie is niet goed voor je’

Dankzij de airfryer heb je minder, of soms zelfs helemaal geen olie nodig. Dat leidt alleen tot de gedachte dat olie de boosdoener is. De naam fryer zegt het al: het grootste voordeel van de airfryer is dat frituurt in hete lucht, in plaats van een frituurvet.

Maar olijfolie, roomboter of zaadolie zit juist vol met goede vetten. Vanwege de vele calorieën moet je hier niet te royaal mee omgaan. Het andere uiterste is olie compleet vermijden. Het is juist goed voor je, dus gebruik het op een tactische manier binnen een gebalanceerd dieet.

Gebruik de airfryer in je voordeel

De airfryer is een slimme en veelzijdige keukenhulp die het makkelijker maakt om vetarmer te koken. Voor wie op zijn calorie-inname let of gezondere alternatieven zoekt voor gefrituurde snacks, biedt het apparaat duidelijke voordelen. Maar gezond eten draait uiteindelijk niet om het apparaat dat je gebruikt. Het draait om wat je erin stopt.

Een portie broccoli uit de airfryer blijft een betere keuze dan een mand vol nuggets. En zelfgemaakte friet van verse aardappelen blijft voedzamer dan een sterk bewerkt diepvriesproduct. Desondanks kun je wel een stuk zorgelozer van je portie friet genieten. De airfryer is een hulpmiddel, geen wondermiddel.

Een versie van dit artikel werd eerder gepubliceerd door Men's Health Duitsland.

Volg je Men's Health al op Google Discover? 
Mis nooit meer een artikel over training, voeding of gezondheid in Google Discover. Volg Men's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.