1.459 volwassenen werden 100 in deze 20 jaar durende studie – dit hadden hun voedingspatronen gemeen
©Pexels
Een twintig jaar durend onderzoek onder 5.000 80-plussers laat zien dat er minder honderdjarigen waren onder veganisten – al lijkt lichaamsgewicht een grotere rol te spelen dan het eten van vlees.
Mensen worden steeds ouder. In de jaren veertig lag de gemiddelde levensverwachting voor mannen rond de 54 jaar; inmiddels nadert die de 76. Toch blijft het bijzonder om de grens van 100 jaar te bereiken. Wat is het geheim van zo’n hoge leeftijd?
Voeding speelt daarin een belangrijke rol. Al decennialang wijzen onderzoekers op het gebied van veroudering op de voordelen van een plantaardig voedingspatroon. Een nieuwe studie in The American Journal of Clinical Nutrition probeert duidelijkheid te scheppen in die discussie – met een uitkomst die voor sommigen verrassend is. MH vroeg diëtisten om hun visie.
Welk voedingspatroon bevordert een lang leven?
De onderzoekers richtten zich op oudere Chinezen. China staat wereldwijd op de derde plaats als het gaat om het aantal honderdjarigen. De deelnemers maakten in 1998 deel uit van de Chinese Longitudinal Healthy Longevity Survey. In totaal deden 5.203 mensen van 80 jaar en ouder mee. Zij rapporteerden wat zij aten en werden ingedeeld als omnivoor (alleseter) of vegetariër.
Vegetariërs werden vervolgens verder onderverdeeld:
· pesco-vegetariërs (eten vis en zeevruchten),
· ovo-lacto-vegetariërs (gebruiken zuivel en eieren),
· en veganisten (geen dierlijke producten).
De deelnemers werden gevolgd tot 2018. Daarna berekenden de onderzoekers hoeveel van hen daadwerkelijk 100 jaar waren geworden. Dat bleken er 1.459. Het merendeel van deze ‘super-agers’ was omnivoor. Vegetariërs en vooral veganisten bereikten relatief minder vaak de leeftijd van 100 jaar. Volgens de auteurs zou dit samenhangen met het ontbreken van dierlijke producten in hun voeding. Bij nadere analyse bleek echter dat pesco-vegetariërs en ovo-lacto-vegetariërs vaker 100 werden dan veganisten.
Waarom lichaamsgewicht niet genegeerd mag worden
Op het eerste gezicht lijkt de conclusie dat een vegetarisch voedingspatroon je kansen op een lang leven verkleint. Dat staat haaks op veel ander onderzoek dat juist de gezondheidsvoordelen van plantaardig eten benadrukt. Maar er is een belangrijke nuance.
Vegetariërs met ondergewicht (een BMI onder 18,5) bereikten minder vaak de leeftijd van 100 jaar. Bij ouderen met een gezond gewicht (BMI tussen 18,5 en 24,9) werd dat verband niet gevonden.
Ondergewicht brengt op latere leeftijd namelijk extra risico’s met zich mee, zoals kwetsbaarheid, een grotere kans op vallen en een verhoogd risico op vroegtijdig overlijden. Waarschijnlijk speelde het lichaamsgewicht dus een grotere rol dan de vraag hoeveel vlees iemand at of juist niet at. Volgens David Cutler, arts in de huisartsgeneeskunde bij Providence Saint John’s Health Center, is de belangrijkste les: ‘Het is vooral belangrijk om niet ondervoed te raken.’
De rol van eiwitten werd opnieuw bekeken
De studie biedt waardevolle inzichten, maar laat ook zien dat de vraag of dierlijke eiwitten helpen om 100 te worden niet eenvoudig met ja of nee te beantwoorden is. Toch geven diëtisten aan dat het geen slecht idee is om, zeker op latere leeftijd, dierlijke producten in het voedingspatroon op te nemen.
Mensen die vlees eten, krijgen doorgaans meer voedingsstoffen binnen zoals eiwit, vitamine B6 en B12, zink en omega 3-vetzuren, zegt diëtist en voedingsdeskundige Sonya Angelone. Bovendien leveren dierlijke producten vaak meer calorieën dan plantaardige voeding, wat ouderen kan helpen om hun gewicht op peil te houden.
Met het ouder worden nemen vertering en opname van voedingsstoffen af. Juist daarom is het belangrijk dat voeding op latere leeftijd rijk is aan voedingsstoffen per calorie. Eiwitbronnen zoals vis en kip kunnen daarin voorzien.
Volgens diëtist Scott Keatley kan het uitsluiten van dierlijke eiwitten nadelig zijn als iemand al een tekort heeft aan calorieën of eiwitten. Tegelijkertijd benadrukt hij dat een plantaardig voedingspatroon zeker voordelen heeft. Meer groente eten blijft zinvol. Uiteindelijk verschillen behoeften per persoon.
Wat raden experts aan voor een lang leven?
Als het gaat om voeding en levensduur pleit Keatley voor een genuanceerde benadering. ‘Voedingspatronen die een lang leven ondersteunen bestaan meestal uit veel plantaardige producten, maar laten ook ruimte voor voedingsrijke dierlijke producten wanneer dat nodig is, zeker op hogere leeftijd,’ zegt hij.
Ongeacht de gekozen voedingsstijl is het belangrijk om bij elke maaltijd voldoende eiwit, vezels en gezonde vetten binnen te krijgen. ‘Als je ondergewicht hebt of ouder bent dan 70, aarzel dan niet om eieren, vis, zuivel of mager vlees toe te voegen,’ aldus Keatley. Daarnaast is het verstandig om sterk bewerkte voedingsmiddelen zo veel mogelijk te beperken.
Volgens Cutler is variatie en voedingswaarde uiteindelijk het belangrijkst: ‘Je kunt goed gevoed zijn mét vlees, maar ook zonder vlees.’
Dit is een vertaling van Men’s Health UK.