Hoe poppen invloed hebben op ons schoonheidsideaal
Die Ken toch.
© Getty Images - Peter Dazeley

Dat Barbie haar voorkomen tot een verdraaid wereldbeeld leidt, daar is iedereen het wel over eens. Haar stralend zuivere gezicht, blonde steile haar, flinke voorgevel, voluptueuze achterwerk en bovenal slanke taille en lange benen: de 'perfecte' vrouw, toch? Onzin natuurlijk, maar als je hier van jongs af aan mee wordt geconfronteerd als perfect zijnde, leer je dat vanzelf aan. En het zijn niet alleen meisjes, maar ook jongens die hieronder lijden.
Want jongens spelen echt net zo graag met poppen als met auto's. En de mannelijke equivalent van Barbie is natuurlijk Ken - met z'n krachtig torso en strakke sixpack. We schreven al eerder over bigorexia en dat jongens, jongemannen en mannen net zo goed worden beïnvloed door sociale media. Vormen 'perfecte' poppen de eerste aanzet tot een misvormd beeld over ons ideaalbeeld?
Bigorexia aangewakkerd door gespierde poppen
Poppen met een 'perfect' lichaam kunnen ook jongens ongelukkig maken, volgens onderzoek uit 2005. Psychologen van onder meer de Amerikaanse Kansas State University lieten 82 jongemannen van gemiddeld negentien jaar (nooit te oud voor poppen) met verschillende breedgeschouderde actiefiguren spelen.
De deelnemers werden verdeeld in verschillende groepen. Een groep mocht spelen met poppen met reusachtige schouderpartijen en armen - zoals de Hulk. Die moesten ze in verschillende houdingen neerzetten, binnen een bepaalde tijd. Een andere groep proefkonijnen mocht met de licht gespierde Ken spelen. Vervolgens werd getest hoe tevreden beiden groepen waren met hun lichaam.
De mannen die met de extreem gespierde poppen hadden gespeeld, voelden zich minder goed over hun lijf dan de mannen die met de 'matig' gespierde Ken hadden gespeeld. Kennelijk worden ook oudere jongens onzeker van poppenlichamen met grote spieren. Die impact is op jonge kinderen nog groter, denken de onderzoekers.
Perfecte proporties van poppen
Slechts éen pop die representatief moet zijn voor de gehele bevolking: dat is onmogelijk. Maar Barbie en Ken staan wel erg ver af van de realiteit blijkt uit (oud) onderzoek. In dit onderzoek werden de afmetingen van Barbie en Ken in kaart gebracht. Vervolgens werden berekeningen gemaakt om te bepalen wat er nodig zijn voor een jonge, gezonde volwassen vrouw en man om lichaamsverhoudingen te bereiken van de 'perfecte' Barbie en Ken.
Om te transformeren tot een Barbie of Ken bleek nogal wat gesleutel nodig te zijn. Een vrouw zou flink wat centimeters moeten groeien, een grotere borstpartij vergaren en meer lengte in de nek krijgen. En van de taille moest natuurlijk een pittig stuk af. Een man zou ook flink in lengte moeten toenemen, nog meer borst kweken dan de vrouw en in nekomtrek groeien. Nogal wat onmogelijke eisen om 'perfect' te worden, dus.
Mannen versus vrouwen idealen
Poppen kunnen door hun perfecte lichaamsverhoudingen nogal een ontwrichtend ideaalbeeld veroorzaken, en dan hebben we het nog niet eens gehad over het verschil tussen mannen en vrouwen. Mannen worden geacht met Ken te spelen, en vrouwen met Barbie. Een genderbubbel, ingebakken in onze samenleving.
Want achter zowel Barbie als Ken schuilt meer dan een onschuldige pop. Zo onderzochten wetenschappers in hoeverre populaire poppen en actiefiguren werden afgebeeld met geslachtsgebonden lichaamsverhoudingen, en in hoeverre deze gender-idealen werden geassocieerd met heteroseksueel 'succes'.
Dun & Sexy vs. Dominant & Gespierd
Om dit te onderzoeken codeerden wetenschappers internetafbeeldingen van 72 populaire vrouwelijke poppen en 71 populaire mannelijke actiefiguren van de websites van drie nationale winkels in de Verenigde Staten. Tweeënzestig procent van de poppen had een opvallend dun lichaam, terwijl 42,3 procent van de actiefiguren een opvallend gespierd lichaam had.
Dun en sexy versus dominant en gespierd is het beeld dat uit Barbie en Ken naar voren komt. Meer gespierde mannelijke actiefiguren werden eerder met gebalde vuisten en een boze blik afgebeeld dan minder gespierde actiefiguren, wat zou moeten duiden op mannelijke dominantie. De eeuwige onzin dat mannen dominanter zijn én minder emotioneel zijn, wordt er dus al van jongs af aan ingebrand.
Tel daarbij op dat vrouwen eruit moeten zien als Barbie en mannen als Ken en je creëert een totaal misvormd wereldbeeld. Oftewel: weg met Barbie en Ken, en tijd om een paar representatieve poppen aan te schaffen.









