Je hoofd kaalscheren: 'Het beste wat ik ooit heb gedaan’

Een weelderige coupe is lange tijd het symbool geweest van vitaliteit en jeugdigheid. Een haarloze kruin werd gezien als iets om te bedekken, of zelfs om medicijnen tegen te slikken. Maar een groeiende online beweging verzet zich tegen de stigmatisering van kale mannen en moedigt hen juist aan om zichzelf te laten zien. Overweeg je rigoureuze actie met de tondeuse? Dat kan in meerdere opzichten goed zijn voor je hoofd.

De kracht van kaalheid

Identiteitscrises onder mannen komen vaak voor. En die zijn niet altijd een momentopname, maar kunnen zich in de loop der maanden of jaren ontwikkelen. Wat vaak volgt, is een transformatie – één waarin een man zijn grootste angsten onder ogen komt en ziet dat het leven hem oneindig veel nieuwe mogelijkheden biedt. Voor veel mannen uit zo’n crisis zich in de ontdekking van een paar haren op een kussen: de geleidelijke manifestatie van een terugtrekkende haargrens of een dunner wordende kruin. Het zijn allemaal tekenen van sterfelijkheid en achteruitgang. Met andere woorden: de realisatie dat ze kaal worden, net zoals ooit bij hun vader of oom het geval was.

Maar voor minstens zo veel mannen komt de verlossing in de vorm van een tondeuse, een spiegel en de wil om deze verandering te omarmen door alles eraf te scheren. Zo’n tweeduizend jaar nadat St. Paul “de weg naar Damascus” bewandelde, beleefde de 26-jarige filmmaker Ben Bakht zijn eigen moment nadat hij zijn hoofd had kaalgeschoren. ‘Het is het beste wat ik ooit heb gedaan’, vertelt Bakht. ‘Onbewust heeft het een hoop losgemaakt.’ Sinds zijn achttiende, zo legt hij uit, was hij al bang om zijn haar te verliezen. ‘Ik weet nog dat ik uitging en dat een vriend ineens tegen me zei dat m’n haargrens een beetje begon terug te trekken. Op de universiteit werden er veel grappen gemaakt over het feit dat ik vroeg kaal werd.’ Mannelijke kaalheid – of androgene alopecia, treft grofweg helft van de mannen tegen de tijd dat ze vijftig zijn, hoewel velen er ook al eerder mee zullen moeten dealen. ‘Ik kamde mijn haar voorheen naar voren,’ zegt Bakht. ‘Ik heb altijd een groot voorhoofd gehad. Ik gebruikte speciale haarvezels en droeg haarbanden als ik op stap ging. Je doet alles wat je kunt om de schade te beperken: gel, spray… Maar als je haar dun is, is het dun.

Als je op een winderige dag naar buiten gaat, is het gedaan. Maar uiteindelijk zit je grootste angst tussen je oren.’ In een vlog met de titel Balding in My Twenties – Shaving My Head Bald vertelt Bakht, alvorens hij zijn broer en moeder vraagt om de tondeuse over zijn hoofd te halen, over zijn angsten. Het grote moment komt wanneer Bakht eindelijk in de spiegel kijkt en zich realiseert dat zijn hoofd een goede vorm heeft, dat kaal zijn zo erg nog niet is en, belangrijker nog, dat hij zichzelf weer accepteert. Met zijn glinsterende ogen en volle baard ziet Ben Bakht er gewoon fantastisch uit. Zijn perspectief is veranderd sinds hij zijn hoofd heeft kaalgeschoren. ‘Ik dacht: de tondeuse eroverheen was zo’n ramp niet, dus welke andere zorgen die ik heb stellen nog meer eigenlijk niet zoveel voor?’ ‘Er volgde een sneeuwbaleffect. Ik werd veel onbevreesder. Ik kan me nog herinneren dat ik me afvroeg of ik meer aandacht van vrouwen zou krijgen. En weet je? Dat was zo. Ik denk dat het komt omdat ik zelfverzekerder ben en mezelf meer accepteer. Ik heb niets te bewijzen. Mijn hoofd kaalscheren is de katalysator geweest.’