Slaap lekker(der)

Gezondheid

Moe wakker worden heeft minder vaak te maken met de naderende wintertijd of de staat van je matras dan je zou denken. Vaak ben je zélf degene die je nachtrust ondermijnt; door in de uren vóór je gaat slapen van de ene in de andere slaapvalkuil te strompelen.

5 - slechte - redenen om wakker te liggen

Analyseren waarom je 's ochtends zo moeilijk je bed uit kunt komen, valt dan niet mee. In de slaapkliniek, een gespecialiseerde afdeling in het Slotervaartziekenhuis en het Medisch Centrum Boerhaave in Amsterdam, overnachten jaarlijks duizend mensen die erachter willen komen waarom ze slecht slapen. Zij worden onderzocht door neuroloog en waak-slaapdeskundige dr. Hans Hamburger. De oplossing voor hun slaapprobleem kan uit onverwachte hoek komen. Reden waarom er ook longartsen, KNO-artsen, een psycholoog en soms een tandarts aanschuiven als het behandelplan wordt opgesteld. Voor de meestgemaakte slaapfouten is zo'n aanpak niet nodig; die kun je zelf oplossen door je de volgende vraag te stellen: Wat doe jij eigenlijk vlak vóór je gaat slapen?

Hieronder vind je 5 antwoorden op deze vraag. Waarschijnlijk kun je hiermee zelf de diagnose stellen voor jou slaapklachten. Zit jouw antwoord er niet bij en word je wel moe wakker? Dan zul je er misschien ook eens aan moeten denken om een nachtje te logeren...

1. Nóg een glaasje inschenken
Bij de eerste twee glazen wijn kun nog zeggen dat je niet alleen voor de gezelligheid drinkt maar ook voor je hart en bloedvaten. Bij het volgende glas ben je door je excuses heen; het wreekt zich nog diezelfde nacht. En dat laatste geldt ook voor alle andere alcoholische dranken.
'Zes tot acht uur na inname zorgt de ethanol voor een vermindering van je diepe slaap waardoor je niet goed uitrust, en voor een vermeerdering van je REM- of droomslaap waardoor je onrustig slaapt en snel wakker wordt,' somt neuroloog dr. Hans Hamburger op. Hij is waak-slaapdeskundige in de slaapkliniek, een gespecialiseerde afdeling in het Slotervaartziekenhuis en het Medisch Centrum Boerhaave in Amsterdam. Dat alcohol je slaap ruïneert, is voor hem geen ingewikkelde diagnose. 'Wat de meeste mensen niet direct beseffen, is dat de calorieën van deze afzakkertjes je nachtrust op de lange duur veel ernstiger kunnen ondermijnen. Met een bierbuik beweeg je minder en bij een toename van het gewicht wordt je hals dikker; daardoor hebben dikke personen een grote kans op het ontstaan van slaap-apneu,' zegt Hamburger. 'Bij slaap-apneu stopt je ademhaling omdat je keel dichtvalt. Als dat meer dan 25 keer per uur optreedt zijn deze mensen overdag slaperig en kunnen ze makkelijk ongelukken in het verkeer veroorzaken. Veel vrachtwagenchauffeurs zijn te zwaar en veroorzaken vaak door slaperigheid verkeersongevallen!' En alsof dit scenario je niet al minder enthousiast maakt om er vanavond nóg eentje in te schenken, laat Hamburger nog even weten dat slaap-apneu 'ook je kans op hart- en vaatziekten sterk laten stijgen.'

2. Internetten of tv kijken
Nog even een film afkijken, je mail checken, cd-hoesjes printen, foto's bewerken of borsten bekijken; ze gelden stuk voor stuk als ontspannende klusjes voor het slapen gaan. Maar als het dichtklappen van je laptop, of het uitzetten van je tv, je laatste activiteit is voor je het licht uit doet, voorspelt Hans Hamburger je geen goede nachtrust. 'Het licht van het beeldscherm heeft invloed op de slaapkern in je brein. De kern zet aan tot slaap en is met dunne zenuwvezeltjes verbonden met je netvlies, de retina. De sensoren in de retina zijn zo gevoelig dat ze al een klein beetje licht doorseinen naar de slaapkern, die daardoor wordt geremd. Het resultaat is dat jij pas later kan inslapen. Als je iedere ochtend wel op tijd de wekker laat afgaan, bouw je dus eigenhandig een slaaptekort op.'

3. Sporten
Als je na je workout op de bank ploft - je hoofd aangenaam leeg, je kunt de hele wereld aan - heb je absoluut niet het idee dat je verkeerd bezig bent. 'Met het sporten zélf is ook niets mis,' zegt Hamburger. 'Maar de meeste sporters hebben één tot anderhalf uur, en soms nog langer, nodig om tot rust te komen. Daarna kunnen ze pas rustig gaan slapen.' Zijn advies als je merkt dat je lichaam nog steeds in hoogste staat van paraatheid verkeert terwijl jij al lang op bed bent gaan liggen: wissel je sportavond in voor een sportochtend. Bijkomend voordeel daarvan is dat je nog de héle dag kunt nagenieten van je overwinningsroes en je de volgende ochtend niet met zware spieren wakker wordt omdat je al een 8-uurdurende coolingdown hebt afgewerkt.

4. Zwaar tafelen
Hans Hamburger weet nog zo'n gezellige gewoonte die je uren later kan opbreken: vlak voor het naar bed gaan nog even wat eten. Niet alleen omdat je natuurlijk net naar het toilet moet als je je onder het dekbed hebt genesteld. 'Ook omdat je darmstofwisseling op volle toeren draait om die late maaltijd te verteren,' zegt hij. 'Het gevolg is dat je niet echt kunt ontspannen en die onrust leidt vaak tot flinke slaapproblemen.'

5. Kibbelen
Geen slechtere timing om meningsverschillen te beslechten dan de laatste zestig minuten van de avond. Dat echtelijke ruzies je nachtrust ondermijnen is zo duidelijk als wat. Kun je dat voorkomen? Wel als de reden voor die irritaties de oorsprong vinden in jullie verschillende avondrituelen. Wij noemen het oorverdovend ritselen van bladzijden boven het slapende oor van je partner, het zo zacht mogelijk volgen van kickboxen op Eurosport en galmende gorgelgeluiden vanuit de aangrenzende badkamer. Hamburger kan er uit zijn praktijk nog één aan toevoegen: de internettende partner die later dan zijn vrouw het bed instapt omdat zij tóch eerder ging slapen waarop een woordenwisseling ontstaat over het internetten en ze beiden nog lang wakker liggen...

Meer lezen over slaaponderzoek: WaakSlaapCentrum Amsterdam in Slotervaartziekenhuis en Medisch Centrum Boerhaave, www.slaapkliniek.nl

Last van je pols, arm, nek, schouders of andere lichaamsdelen? Het kan hieraan liggen.
Zo, is deze informatie toch een partij prettig!
Knoop deze negen tips in je oren wanneer je wat gewicht kwijt wilt raken.
Last van verstoppingen? Don’t worry, met het juiste eten heb jij je stoelgang zo weer op orde.
Problemen met inslapen zijn verleden tijd na deze militaire truc om te ontspannen.