De markt
Onze darmflora is niet meer wat ’ie was. Een alsmaar schoner wordend leefmilieu, steeds snellere productiemethoden waarin geen ruimte meer is voor langdurige fermentatieprocessen, pasteurisatie, een kwistig gebruik van antibiotica, het zijn stuk voor stuk factoren die het milieu in de darm hebben verarmd.
‘Toch is het niet reëel om vanuit een soort naïeve romantiek terug te verlangen naar de tijden van weleer,’ meent immunoloog Claassen. ‘Overgrootvader had waarschijnlijk een gezondere darmflora, maar ik denk niet dat wij met hem zouden willen ruilen. Als hij een triviale infectieziekte kreeg, bijvoorbeeld van zijn niet gepasteuriseerde zuivel, was het voor hem erop of eronder. Wij verkeren in de luxe dat we onze darmflora weloverwogen kunnen balanceren. De wetenschap zal in de komende jaren op de proppen komen met probiotica die heel specifiek beschermen tegen bepaalde condities. Het gonst in het vakgebied van de spannende ontwikkelingen. Maar nu al kun je je algemene weerstand verhogen met een aantal uitstekende producten die gewoon in de koeling van de supermarkt staan. De tijd dat probiotica konden worden afgeserveerd als onzinproducten is definitief voorbij.’ Een kort overzicht van de markt.
Yakult
Marktleider Yakult is de absolute pionier op het gebied van probiotica. Het bedrijf werd in de jaren ’30 van de vorige eeuw opgericht door dr. Minoru Shirota, arts en microbioloog aan de Universiteit van Kyoto. Shirota huldigde het motto ‘Kencho Choju’: gezonde darmen zijn de basis voor een lang leven. Hij was zijn tijd ver vooruit toen hij stelde dat uiteenlopende ziekten hun oorsprong vinden in een verstoorde of niet optimale darmflora.
In 1930 isoleerde Shirota uit de menselijke darmflora een melkzuurbacterie die in staat is het zure milieu van de maag te overleven. Deze bacterie – Lactobacillus casei Shirota genaamd – is sindsdien uitvoerig bestudeerd en vormt nog altijd de basis van het probiotische yoghurtdrankje. Waarom die kleine flesjes? ‘Heel simpel,’ verklaart Yakult-woordvoerster Martine van der Velde. ‘Wij willen kunnen garanderen dat de consument uitsluitend Lactobacillus casei Shirota binnenkrijgt. Als je een hersluitbare verpakking na opening in de koelkast zet, kan het product worden gecontamineerd met andere bacteriën, waardoor de kwaliteit achteruit gaat. Een flesje Yakult sla je in één keer achterover. Minuten later krijgt je darm versterking van een paar miljard springlevende hulptroepen en gegarandeerd alléén van de gewenste soort.’
ProViva
Deze loot van de Zweedse zuivelreus Skånemeieriet was de eerste serieuze niet-Japanse speler op de markt van de probiotische dranken. ProViva is vervaardigd op basis van haver en fruit en dus geschikt voor mensen die geen melkbestanddelen verdragen. Als probioticum wordt de bacteriestam Lactobacillus plantarum 299 gebruikt. ProViva’s producten worden ontwikkeld in samenwerking met het Food Science Centre van de Universiteit van Lund en hebben bewezen bij geregeld gebruik zowel verstopping als diarree te verhelpen. ProViva komt binnenkort op de Nederlandse markt.
Vifit & Actimel
Vifit is een recent me too product van Campina Melkunie, op de markt gebracht toen wetenschappelijk onderzoek steeds overtuigender bewijzen voor de gezondheidsbevorderende effecten van probiotica opleverde. Vifit bevat de bacterie Lactobacillus rhamnosus Gorbach & Goldin. Danone’s Actimel is ook nieuw, maar eigenlijk de oudste van allemaal. ‘Dat zit zo,’ vertelt immunoloog Eric Claassen. ‘In 1918 ontwikkelde kinderarts Daniel Crasso in Barcelona een ‘levende’ yoghurt, op recept verkrijgbaar om diarree bij kinderen te verlichten. Dat werkte zo goed, dat de dokter een bedrijf oprichtte: Danone. Niet lang daarna verhuisde Danone naar Frankrijk, liet de probiotica waaien en werd groot met gewone toetjes. Met Actimel is de zuivelgigant dus terug bij het product waarmee het ooit begon.’ Actimel bevat Lactobacillus casei defensis.
